A! Music Library ავტორიზაცია · რეგისტრაცია
mxevlis wigni - gargaret etvudi

                                                                           I - ღამე



ყოფილ სპორტდარბაზში გვეძინა. ხის გალაქულ იატაკზე დახაზული წრეები და ზოლები იმ დროიდან იყო შემორჩენილი, თამაშები რომ იმართებოდა ხოლმე. კალათბურთის ძელები ჯერაც იდგა, თუმცა – ბადეების გარეშე. დარბაზს ოთხივე მხრიდან მაყურებლებისათვის განკუთვნილი იარუსები შემორტყმოდა და ჩემს ყნოსვას ჯერ ისევ, თუმცა ზმანებასავით მკრთალად, სწვდებოდა მატჩებზე დამსწრე გოგონების საღეჭი რეზინებისა და სუნამოების ჩამტკბარ სურნელთა შორის გამომსხლტარი ოფლის მკვეთრი სუნი. სურათებიდან ისინი ჯერ ფუშფუშა ქვედაბოლოებში გამოწყობილი მახსოვს, მერე – მინიკაბებში, მერე – შარვლებში, მერე კი – ცალი საყურითა და მწვანედ აჭრელებული „იროკეზის“ ვარცხნილობით. აქ, ალბათ, ცეკვებსაც მართავდნენ ხოლმე; მუსიკა – გამაყრუებელი ხმაურის პალიმფსესტი – გულს აწყალებდა, მოტივი მოტივს ცვლიდა, დაფდაფების წყალქვეშა დინება, საბრალობელი მოთქმა, ხელსახოცებისაგან გაკეთებული ყვავილების გირლიანდები, მუყაოს ეშმაკები, სარკეებიანი ბზრიალა ბურთი, სინათლის თოვლს რომ აყრიდა მოცეკვავეებს.



ამ ოთახში სექსის ხსოვნა ბუდობდა და სიმარტოვე; და კიდევ რაღაც უფორმოსა და უსახელოს მოლოდინი. მახსოვს კაეშანი იმის გამო, რაც თითქოს ყოველ წუთს შეიძლებოდა მომხდარიყო, რაც აღარასოდეს განმეორდებოდა, როგორც ხელები, რომლებიც გვეხვეოდნენ მომცრო უკანა ეზოში თუ ეზოს გადაღმა, მანქანების სადგომზე თუ ტელევიზორიან ოთახში, სადაც ხმისთვის ბოლომდე ჩაეწიათ და მხოლოდ კადრები დასციმციმებდა ზეაზიდულ სხეულებს.



ჩვენ საკუთარ მომავალს ვგლოვობდით. საიდან დაგვყვა, ნეტავ, გაუმაძღრობის ამგვარი ნიჭი? ალბათ, აქაური ჰაერიდან შევისრუტეთ; და იგი ისევ ჰაერში ტრიალებდა მერეც, დაძინებას რომ ვცდილობდით რიგზე ჩამწკრივებულ არმიულ შეზლონგებზე წამოწოლილნი. საწოლები ისე დაეშორიშორებინათ, რომ ერთმანეთს ვერ გამოვლაპარაკებოდით. ბავშვებივით ფლანელის საღამური პერანგები გვეცვა, ჯარისკაცების საბნები გვეფარა, ძველი, ჯერაც „შეერთებული შტატები“ რომ ეწერა ზედ. ჩვენ-ჩვენს ტანსაცმელს ფაქიზად ვკეცავდით და საწოლის ბოლოში მდგარ ტაბურეტებზე ვალაგებდით. განათებას უწევდნენ, მაგრამ სულ არ აქრობდნენ. თვალყურს დეიდა სარა და დეიდა ელიზაბეთი გვადევნებდნენ; ტყავის ქამრებზე ელექტროსახრეები ეკიდათ.



ეგ არის მხოლოდ, იარაღი არ ჰქონიათ, მათაც კი არ ანდობდნენ იარაღს. იარაღით მხოლოდ გუშაგები დადიოდნენ, რომლებსაც ანგელოზთა რიგებიდან არჩევდნენ გულმოდგინედ. თუკი არ მოუხმობდნენ, გუშაგებს შენობაში შემოსვლა ეკრძალებოდათ, ჩვენ კი გარეთ გასვლის ნება არ გვქონდა, სასიერნოდ თუ გაგვლალავდნენ ხოლმე, დღეში ორჯერ წყვილ-წყვილად დამწკრივებულს შემოგვატარებდნენ ფეხბურთის მოედანს, რომლის გარშემოც ეკლიანი მავთულხლართის წვრილად დაწნული ღობე იყო აღმართული. ანგელოზები ღობის გადაღმა, ჩვენგან ზურგშექცევით იდგნენ. ჩვენ მათი გვეშინოდა და კიდევ რაღაცას ვგრძნობდით. ჩვენთვის რომ შემოეხედათ… მათთან დალაპარაკება რომ შეგვძლებოდა… რაღაც გარიგებას დავდებდით, ასე გვეგონა, შევთანხმდებოდით, ვივაჭრებდით, ბოლოს და ბოლოს, სხეულები ხომ მაინც გვებადა. ასე ვფანტაზიორობდით.



თანდათან მივეჩვიეთ თითქმის უხმოდ ჩურჩულს. ბინდბუნდში შეგვეძლო ხელები გადაგვეწვდინა და როცა დეიდები არ გვიყურებდნენ, ერთმანეთს თითისწვერებით შევხებოდით, ბალიშებზე მიწოლილებმა ერთმანეთის ტუჩებზე კითხვაც ვისწავლეთ; თავებს მოვატრიალებდით და გვერდით მწოლს ბაგეზე ვაკვირდებოდით. ასე საწოლიდან საწოლამდე მივაწვდინეთ ერთმანეთს ჩვენი სახელები:



ალმა. ჯენინი. დოლორესი. მოირა. ჯუნი. 



                                                                              II - მაღაზიებში



სკამი, მაგიდა, ნათურა. მაღლა, თეთრ ჭერზე ფოთლების გვირგვინის მსგავსი რელიეფური ორნამენტია გამოსახული, ჭერის შუაგული შებათქაშებულია, თითქოს თვალამოთხრილ კაცს სახვევი აუფარებიაო. აქ ჭაღი იქნებოდა, ოდესღაც. ახლა კი ყველაფერი, რაზეც თოკი შეიძლება ჩამოკიდო, გამქრალია.



ფანჯარა, ორი თეთრი ფარდა. ფანჯრის ქვეშ ტახტი პატარა ბალიშით. როდესაც ფანჯარა შემოღებულია – მისი ოდნავ შემოღება თუ შეიძლება – ეგებ ნიავმა შემოაღწიოს და ფარდები შეარხიოს კიდეც. ეგებ მეც ჩამოვჯდე სკამზე ანდა ტახტზე, ხელები ჩამოვუშვა და ფარდების შრიალს ვუყურო. მზის სხივიც ამ ფანჯრიდან აღწევს და იატაკზე ეცემა. იატაკი ხისაა, წვრილად დაზოლილი, საგულდაგულოდ მოწმენდილი. საპრიალებლის სუნი ჩემამდე აღწევს. იატაკზე ფარდაგია, ოვალური, მოსირმული ფოჩებით. იმგვარი ნახელავია, ამათ რომ მოსწონთ: ფოლკ-არტი, ძველებური, ქალის მოქსოვილი მოცალეობის ჟამს, ძველი, გამოუსადეგარი სვიტერებისაგან. ტრადიციულ ღირებულებებს ვუბრუნდებით. წყალს ნუ დაღვრი და არ მოგწყურდებაო. მე არაფერი დამიღვრია, მაშ, რატომ ვკვდები წყურვილით?



სკამის ზემოთ, კედელზე, სურათია, უმინო ჩარჩოში ჩასმული: ყვავილები, ლურჯი ზამბახები, აკვარელი. ყვავილები ჯერ ნებადართულია. ნუთუ ყველას ერთნაირი სურათი გვიკიდია, ერთნაირი სკამები, ერთნაირი თეთრი ფარდები გვაქვს? ეს რა, სახელმწიფო სტრატეგიაა? წარმოიდგინეთ, რომ ჯარში ხართ, გვითხრა დეიდა ლიდიამ.



საწოლი. ვიწრო, საკმაოდ მაგარი ლეიბი, შალის თეთრი გადასაფარებელი. ეს საწოლი მხოლოდ ძილისთვის გამოდგება; თუ უძილობისთვის. ვცდილობ, ძალიან ბევრი არ ვიფიქრო. როგორც სხვა ყველაფერი, აქ ფიქრიც უნდა გამოიზოგო. თანაც ბევრ რამეზე ფიქრი აუტანელია. ფიქრმა შეიძლება ბედნიერი შემთხვევაც გაგაშვებინოს ხელიდან, მე კი მას ველოდები. ვიცი, რატომაც არ არის მინა ლურჯი ზამბახების წინ, რატომ არ შეიძლება ფანჯრის ბოლომდე გაღება ან რატომ არის მისი შუშა ტყვიაგაუმტარი. მათ არ ეშინიათ, რომ გავიქცევით. შორს მაინც ვერ გავაღწევთ. არსებობს თავდახსნის სხვა გზებიც, რომლებსაც მაშინ აღმოაჩენ, როცა ბასრ ანდა წვეტიან საგანს მოიხელთებ.

 



ერთი სიტყვით, თუ ამ წვრილმანებს არაფრად ჩავაგდებთ, აქაურობა არც ისე წარჩინებული სტუმრებისათვის განკუთვნილ კოლეჯის მისაღებს მოგვაგონებს; ანდა განსაცდელში მყოფი ქალბატონებისთვის განკუთვნილ, ავეჯით გაწყობილ გასაქირავებელ ოთახს, ოღონდ – ძველმოდურს. აი, ვინ ვართ ახლა ჩვენ – განსაცდელში მყოფნი; და უარესისკენ მივექანებით.



მაგრამ ამ სკამს, მზის სხივს, ყვავილებს თვალს ვერ ავარიდებ. მე ცოცხალი ვარ, ვსუნთქავ, გაშლილ ხელისგულს გარეთ ვყოფ და მზის სხივს ვიჭერ. ციხეში კი არა, სამოთხეში ვარ, როგორც დეიდა ლიდია ამბობდა ხოლმე, რომელმაც ამ ორივე ადგილის ფასი იცოდა.



დროის ამთვლელი ზარი რეკავს. დროის მსვლელობას ჩვენც, როგორც ძველი დედათა მონასტრების ბინადრები, ზარის რეკვით ვიგებთ. და დედათა მონასტრის მსგავსადვე, აქაც იშვიათად თუ სადმე გადააწყდები სარკეს. 



სკამიდან ვდგები და მზის სხივს წითელფეხსაცმლიან ფეხს ვუშვერ. უძიროები მაცვია. ხერხემალს ვუფრთხილდები. ცეკვას არ ვაპირებ. მაგიდაზე წითელი ხელთათმანები აწყვია. მე მათ წამოვკრეფ და ხელებზე ვირგებ, ნელ-ნელა, სათითაოდ ყველა თითზე. ირგვლივ ყველაფერი, ჩემი ჩამოფხატული თავსაბურავის გარდა, წითელია: სისხლისფერი ჩვენი ნიშანია. კოჭამდე სიგრძის კაბა მაცვია, სრული, მკერდამდე ბრტყლად ნაოჭაყრილი, ფართხუნასახელოებიანი. თეთრი თავსაბურავით სიარულიც სავალდებულოა; ის არა მხოლოდ ჩვენ გვიშლის ხედვას, არამედ უცხო თვალისგან გვიფარავს. წითელი არასოდეს მიხდებოდა, არ არის ჩემი ფერი. საყიდლების კალათას ვიღებ და მკლავზე ვიკიდებ. 



ოთახის კარი – ჩემი ოთახის არა, საგანგებოდ არ ვამბობ სიტყვა „ჩემს“ – დაკეტილი არ არის. კაცმა რომ თქვას, ბოლომდე არც იკეტება. მე მოკრიალებულ დერეფანში გავდივარ, რომლის შუაგულშიც ფარდაგი აფენია, ჭუჭყიანი ვარდისფერი. როგორც ბილიკი უღრან ტყეში, როგორც ხალიჩა სამეფო სასახლეში, იგი გზას მიკვალავს. 



ხალიჩა უხვევს, მთავარი კიბის საფეხურებზე ეშვება და მეც მივყვები. ცალი ხელი კიბის მოაჯირზე მიდევს, ოდესღაც ხე იყო, სხვა საუკუნეში მოჭრეს, შალაშინით ლამაზად ააპრიალეს. ეს საგვარეულო სახლია, გვიანი ვიქტორიანული პერიოდისა, მრავალრიცხოვანი, მდიდარი ოჯახისთვის აშენებული. შემოსასვლელში დგამსაათია, რომელიც გულმოწყალედ გვიჩვენებს დროს; იქით დედობრივი მზრუნველობით მოწყობილი მოსასვენებელი ოთახის კარი ჩანს, თავისი მსუყე ფერებით. არ მახსოვს საკუთარი თავი ამ ოთახში მოსვენებული – ან სარგადაყლაპულივით ვდგავარ, ანდა მუხლი მაქვს მოყრილი. შემოსასვლელის ბოლოში, წინკარის ზემოთ, სარკმელია: ფერადი შუშა, წითელი და ლურჯი ყვავილებით მორთული.



სარკეც არის შემორჩენილი, კიბის მოსაბრუნთან, კედელზე. თუკი თავსისე მივატრიალებ, რომ მთელ სახეზე ჩამოფხატული თავსაბურავიდან მას მზერა მივაწვდინო, კიბეზე ჩასვლისას დავინახავ მრგვალ, თევზის თვალივით ამობურცულ შუშას და მის შიგნით ჩემს დამახინჯებულ ანარეკლს, ერთგვარ პაროდიას, წითელმოსასხამიან ზღაპრულ არსებას, დაუდევრობის იმ ფაზას რომ უახლოვდება, რომელსაც საფრთხე მოჰყვება ხოლმე. ჩემი დაა, სისხლში ჩამბალი.



კიბის ძირში ქუდებისა და ქოლგების ჩუქურთმებიანი საკიდია, მერქნისაგან გამოთლილი. ხისგრძელ, მომრგვალებულ ძელებზე ნარნარად ამოზრდილან გვიმრის კვირტების მსგავსი კაუჭები. ზედ რამდენიმე ქოლგა კიდია: შავი მეთაურისაა, ლურჯი – მეთაურის ცოლის, მესამე კი, რომელიც მე მომაკუთვნეს, წითელი. წითელ ქოლგას თავის ადგილზე ვტოვებ – ფანჯრიდან მზიან ამინდს მოვკარი თვალი. ვფიქრობ, ნეტავ მეთაურის ცოლი თუ ზის მოსასვენებელ ოთახში-მეთქი. ყოველთვის არ ზის. ხანდახან მესმის, როგორ სცემს ბოლთას, მძიმე ნაბიჯის ხმას უფრო მსუბუქი ცვლის, ჭუჭყიანვარდისფერ ხალიჩაზე კი მისი ხელჯოხის ძლივსგასაგონი კაკუნი ისმის. 



შემოსასვლელი გადავჭერი, ჩავუარე მოსასვენებელი ოთახის კარს, სასადილო ოთახში გამავალსაც, ბოლო კარი შევაღე და სამზარეულოში აღმოვჩნდი. აქ აღარ დგას ავეჯის საპრიალებლის სუნი. აქ, სამზარეულოს მაგიდასთან, რომელსაც თეთრი მინანქარი ალაგ-ალაგ ამომტვრევია, რიტა დგას. მას, როგორც ყოველთვის, მართას კაბა აცვია, ჭაობისფერი, რომლის მსგავსსაც ძველად ქირურგები იცვამდნენ ხოლმე. ჩემსას ჰგავს – გრძელია და ფართხუნა, ოღონდ წინ ბავშვის წინსაფრის მსგავსი არდაგით და თეთრი თავსაბურავისა და ვუალის გარეშე. გარეთ გასვლის წინ ისიც იკეთებს ვუალს, თუმცა, არავის ენაღვლება, მართას ვინ დაინახავს. იდაყვებამდე აკაპიწებული სახელოებიდან ყავისფერი მკლავები მოუჩანს. რიტა პურს აცხობს, ცომს კიდევ ერთხელ მიზელ-მოზელს და მერე ამოაგუნდავებს. 



რიტა მხედავს და თავს მიკრავს, ვერ ვიტყვი, მესალმება თუ უბრალოდ, აღნიშნავს, რომ შემამჩნია, ფქვილში ამოსვრილ ხელებს წინსაფარზე იწმენდს და კუპონების წიგნის ძებნაში სამზარეულოს უჯრას აქოთებს. პირგამეხებული იღებს იქიდან სამ კუპონს და მაწვდის. ხანდახან მაინც რომ იღიმებოდეს, სასიამოვნო სახე ექნებოდა. თუმცა, წარბებს ჩემ გამო არ კრავს: წითელი კაბაა მისი უკმაყოფილების მიზეზი, მას უბღვერს. მისი აზრით, მე შეიძლება გადამდები აღმოვჩნდე, როგორც ავადმყოფობა ანდა უიღბლობა.



ხანდახან დაკეტილ კარს ყურს მივადებ და სმენად ვიქცევი ხოლმე, ამას ადრე არასოდეს ვიზამდი. თუმცა, დიდხანს არც ახლა ვაყურადებ, მეშინია, არ წამასწრონ. ეგ კია, ერთხელ გავიგონე, როგორ ეუბნებოდა რიტა კორას, რომ ჩემსავით არასოდეს დაეცემოდა. 



– არც არავინ გთხოვს,– თქვა კორამ,

– მაგრამ მაინც, რას იზამდი?

– კოლონიებში წავიდოდი! – მიუგო რიტამ,

– მათ აქვთ არჩევანი.

– არქალებთან, არა?

იქ ან შიმშილით მოკვდებოდი, ან კიდევ, ღმერთმა იცის, რით! – მიუგო კორამ. გამოიჭირა. ისინი ბარდას არჩევდნენ; თითქმის ბოლომდე მიხურული კარიდანაც კი მესმოდა, როგორი წკრიალით ცვიოდა ბარდის მკვახე მარცვლები ლითონის ქვაბში. გავიგონე რიტას მწარე ოხვრა, უკმაყოფილებისა თუ დასტურის ნიშანი.



– ისინი ამას ყველა ჩვენგანისთვის აკეთებენ, – თქვა კორამ, – ანდა ჩვენ გვეუბნებიან ასე. საშვილოსნოს მილები რომ არ გადამეკეტა და ათი წლით ახალგაზრდა ვყოფილიყავი, მეც ერთ-ერთი მათგანი ვიქნებოდი. ეს არც ისე ცუდია. მძიმე სამუშაო ნამდვილად არ ეთქმის. 



– მისთვის ზედგამოჭრილია, ჩემთვის – რა მოგახსენო, – თქვა რიტამ და მეც კარი შევაღე. სახეებზე იმ ქალების შესაფერისი გამომეტყველება დაედოთ, რომლებიც ეს-ესაა, ზურგს უკან გჭორავდნენ და მიხვდნენ, რომ გაიგონე: უხერხულობისაგან ალეწილი, მაგრამ ცოტათი უტიფარიც, თითქოს შენზე ლაყბობა მათი ხელშეუხებელი უფლება ყოფილიყოს. კორას ჩვეულებრივზე უფრო ესიამოვნა ჩემი დანახვა, რიტა – კიდევ უფრო მოიღუშა.



დღეს, მიუხედავად რიტას ჩამოშვებული ცხვირისა და მაგრად მოკუმული ტუჩებისა, სამზარეულოში დარჩენა მინდა. სახლის რომელიმე კუნჭულიდან უცებ შეიძლება კორაც შემოვიდეს, ხელში ლიმონისზეთიანი ბოთლითა და მტვრის საწმენდი ჩვრით. რიტა მოადუღებს ყავას – მეთაურების სახლში ჯერაც მოიძებნება ნამდვილი ყავა – და ჩვენ მივუსხდებით სამზარეულოს მაგიდას, რომელიც ზუსტად ისევეა რიტასი, როგორც ჩემი მაგიდაა ჩემი და ვისაუბრებთ ტკივილსა და ტანჯვაზე, ავადმყოფობაზე, ჩვენს ფეხებზე, ჩვენს ზურგებზე, ყველა იმ ხათაბალაზე, რომელთაც ჩვენი სხეულები ფათერაკიანი ბავშვებივით გადაეყრებიან ხოლმე. თავებს ძახილის ნიშნებად დავუქნევთ ერთმანეთს, მივანიშნებთ, რომ ჩვენც ზუსტად იგივე გვჭირს. ერთმანეთს წამლების სახელებს ვასწავლით და ვეცდებით, ერთურთს ჩვენი ფიზიკური უძლურების დასურათხატებაში ვაჯობოთ; ჩუმად ვიწუწუნებთ, მინორული ტონალობა იჟღერებს ჩვენს ხმაში, ლავგარდანის ჩრდილში მობუზული ჩიტებივით ვიღუღუნებთ. „ვიცი, ეს რაც არის“, – ვეტყვით ერთმანეთს. ანდა იმ უცნაურ გამოთქმას გავიხსენებთ, რომელსაც ახლა უკვე მოხუცებისაგან თუღა გაიგონებ: „ხედავ, საით მივექანებით?!“ – თითქოს ხმა მოგზაური იყოს, რომელსაც რომელიღაც ერთი ადგილისკენ უჭირავს გეზი. როგორც უნდა იყოს. როგორც არის კიდეც. 



როგორ მძულდა ასეთი ლაყბობა. ახლა კი მენატრება. საუბარი მაინციყო. აზრთა გაცვლა-გამოცვლა.



ანდა ვიჭორავებდით. მართებმა რაღაცები იციან, რაზეც მხოლოდ ერთმანეთს ელაპარაკებიან, გაფუჭებული ტელეფონის მსგავსად ავრცელებენ ამბებს სახლიდან სახლში. უეჭველია, ჩემი არ იყოს, ისინიც უსმენენ სხვებს კარზე ყურმიდებულნი და თვალდახრილებიც კი ყველაფერს ხედავენ. ყურიც მომიკრავს მათი ამგვარი საუბრისათვის, ჰაერში დამიჭერია მათი იდუმალი მითქმა-მოთქმის ნაწყვეტები: „მკვდრადშობილიდაბადა“; ანდა: „პირდაპირ მუცელში გაუყარა საქსოვი ჩხირი, ალბათ, ეჭვიანობამ გააგიჟა“; ან მტანჯველი: „უნიტაზის საწმენდი დაულევინებია. დედის რძესავით შეერგო, ისიც კი ვიფიქრეთ, ალბათ, პირიც არ დაუკარებიაო. მაშინვე მიხვდნენ, ვინც იყო დამნაშავე“. 



ანდა რიტას დავეხმარებოდი პურის ცხობაში, ჩავყოფდი ხელებს რბილ, წელვად სითბოში, რაღაცით სხეულს რომ ჰგავს. ერთი სული მაქვს, ტანსაცმლისა და ხის გარდა, რამეს შევეხო. კბილები მიკაწკაწებს, ისე მინდა შეხებით შევცოდო. 



მაგრამ რომ ვთხოვო კიდეც, თავი რომც დავიმცირო, რიტა მაინც არ შემიამხანაგებს. ძალიანაც შეეშინდება. მართებს ფიქრადაც არ მოსდით ჩვენთან ფრატერნიზება. 



ფრატერნიზება ლათინურად დაძმობილებას ნიშნავს. ლუკმა მითხრა. მანვე თქვა, რომ არ არსებობს სიტყვა, რომელიც დადობილებას ნიშნავს. სორორიზება იქნებოდაო, თქვა. ლათინურის მიხედვით. მას უყვარდა ფიქრი ამგვარ რამეებზე – სიტყვების წარმოშობაზე, მათ თავშესაქცევ მნიშვნელობებზე. დავცინოდი, პედანტი ხარ-მეთქი. 



რიტას გამოწვდილი ტალონები ჩამოვართვი. მათ ის პროდუქტები ახატია, რომლებზეც უნდა გადავცვალო: თორმეტი კვერცხი, ყველის ნაჭერი, რაღაც ყავისფერი, სავარაუდოდ, სტეიკი. მე მათ სახელოს ელვაშესაკრავიან ჯიბეში ვიწყობ, იქ, სადაც საშვს ვინახავ. 



– უთხარი, ახალი კვერცხი მოგცენ, – მომმართავს რიტა, – წინანდელივით არ მოგივიდეს. და წიწილაც. ეცადე, ქათამი არ შემოგატყუონ. უთხარი, ვისთვის გინდა და აღარაფერს აურევენ.



– კარგი, – ვპასუხობ. არ ვიღიმები. რატომ უნდა ეგონოს, რომ მასთან დამეგობრებას ვცდილობ?



უკანა კარით დიდსა და მოვლილ ბაღში გავდივარ. შუაგულში – მინდორი, ტირიფი, ვერხვი; განაპირას – ყვავილების კვლები, სადაც ახლა ენძელები ჭკნება და ტიტები იკვირტება, ფერებად იღვრება. ტიტები წითელია, ყუნწთან მეწამული, თითქოს ადრე გადაჭრეს და ახლახან დაიწყეს შეხორცებაო. 



ეს ბაღი მეთაურის ცოლის საუფლოა. ჩემი ფანჯრიდან ხშირად დამინახავს იგი აქ, ბალიშზე ჩამუხლული, ფართოფარფლებიან ქუდზე ცისფერ ვუალგადაგდებული. გვერდით მუდამ კალათა უდგას, რომელშიც ბაღის მაკრატელი ჩანს და კიდევ – ბაწრის ნაკუწები, ყვავილების მისაბმელად. მეთაურის პირადი მცველი მიწას თხრის, ქალი კი მითითებებს აძლევს, ჯოხით ანიშნებს. ბევრ ცოლს აქვს ასეთი ბაღი – საქმე რომ არ შემოელიოთ. ჰოდა, ისინიც უვლიან და უფრთხილდებიან. 



ერთ დროს მეც მქონდა ბაღი. ახლაც მახსოვს ამოტრიალებული ბელტის სუნი, ამოთხრილი ჩათქვირული ბოლქვების სისავსე, თითებს შორის ჩაჩხრიალებული თესლის სიმშრალე. ალბათ, დრო ასე უფრო სწრაფად გადის. ხანდახან მეთაურის ცოლი სკამს გამოიტანს ხოლმე გარეთ და ჩამოჯდება, თავის ბაღში. შორიდან მშვიდი ჩანს. 



ახლა აქ არ არის და ვფიქრობ, სად შეიძლება იყოს: არ მინდა, მოულოდნელად გადავაწყდე. შეიძლება, სასტუმრო ოთახში კერავდეს პატარა სკამზე მარცხენა ფეხშემოდებული – ართრიტი აწუხებს. ანდა ყელსახვევს ქსოვდეს ფრონტის წინა ხაზის ანგელოზებისთვის. მეეჭვება, რომ ანგელოზებს ასეთი ყელსახვევები გამოადგეთ, მაგრამ მეთაურის ცოლი მაინც დიდი გულმოდგინებით ქსოვს მათ. სხვა ცოლების მსგავსად, ჯვრისა და ვარსკვლავის ნაყშებს არ სჯერდება – ეგ ხომ მეტისმეტად იოლია. მისი მოქსოვილი ყელსახვევის ბოლოებში ნაძვის ხეებია ჩამწკრივებული, ანდა არწივები, ანდა – გახევებული ჰუმანოიდები: ბიჭი-გოგო, ბიჭი-გოგო. ზრდასრულ მამაკაცზე მეტად პატარა ბავშვს მოუხდებოდა ასეთი ყელსახვევი.



ხანდახან მგონია, რომ ამ ყელსახვევებს სულაც არ უგზავნის ანგელოზებს, არღვევს და კვლავ ძაფის გორგლად აქცევს, რომ მერე ხელახლა მოქსოვოს რამე. შეიძლება ცოლები ასე თავს იქცევენ, იჯერებენ, რომ ისინიც ვინმეს სჭირდება. მაგრამ მე მეთაურის ცოლის მშურს – მას ქსოვა შეუძლია. კარგია, პატარ- პატარა და იოლად მისაღწევი მიზნების დასახვა. 



მას რატომ შურს ჩემი?

თუ აუცილებლობა არ აიძულებს, არ მელაპარაკება. მე მისი სირცხვილი ვარ; და საჭიროება.



პირველად ერთმანეთის პირისპირ ხუთი კვირის წინ აღმოვჩნდით, როდესაც მე ამ ოჯახში გამამწესეს. წინა ოჯახის გუშაგმა წინკარამდე მომაცილა. პირველ ხანებში წინკარიდან შესვლის უფლება გვაქვს, მერე უკანა კარით სიარულს გვიბრძანებენ ხოლმე. ჯერ ყველაფერი თავის ადგილას არ დალაგებულა, ჯერ ძალიან ადრეა, არავინ იცის დანამდვილებით ჩვენი ზუსტი სტატუსი. ცოტა ხნის შემდეგ ან სულ წინკარით ვივლით, ან – სულ უკანაკარით. 



დეიდა ლიდია გვპირდებოდა, რომ ყველაფერს იღონებდა, რათა წინკარით გვევლო. ეს უფრო საპატიოაო, გვეუბნებოდა.



გუშაგმა ჩემ ნაცვლად მიაჭირა ზარს თითი, ზარის წკრიალი რომ ვინმემ გაიგონოს და გასაღებად გამოემართოს, დროა საჭირო, ეს კარი კი იმწამსვე გაიღო, ალბათ, იქვე იდგა დადარაჯებული. თავდაპირველად მართას დანახვას ველოდი, მაგრამ ხელთ ის შემრჩა – თავისი გრძელი, იისფერი მოსასხამით არავისში შეგეშლებოდათ.



– ესე იგი, შენ ახალი ხარ! – თქვა მან. უკან არ დაუხევია, რომ ჩემთვის გზა დაეთმო, პარმაღზე იდგა და შესასვლელს მიღობავდა. უნდოდა, მეგრძნო, რომ მისი ნებართვის გარეშე ამ სახლში ვერასოდეს შევიდოდი. ამ დროში ყველაზე დიდიშეხლა-შემოხლა სწორედ პარმაღებთან იმართება ხოლმე. 



– დიახ, – ვუთხარი მე

– პარმაღზე დადე! – მიუბრუნდა გუშაგს, რომელსაც ჩემი ჩანთა ეჭირა. წითელი ვინილის მომცრო ჩანთა. მქონდა მეორეც, შიგ ზამთრის პალტო და უფრო მძიმე კაბები მეწყო, მაგრამ იმას მერე მომიტანდნენ. 



გუშაგმა ჩანთა ძირს დადო და მხედრული სალამი მისცა. ზურგს უკან მისი ფეხის ხმა გავიგონე და ჩემს ყურს ჭიშკრის ჯახუნიც მოსწვდა. ისეთი შეგრძნება დამეუფლა, თითქოს მკლავი, რომელსაც ვეყრდნობოდი, გამომეცალა. ახალი სახლის ზღურბლი მუდამ დამთრგუნველია. 



მან მოიცადა, ვიდრე მანქანა დაიქოქებოდა და დაიძვრებოდა. სახეში არ ვუყურებდი, თავდახრილი მხოლოდ მის ჩასუქებულ, ლურჯ წელს ვხედავდი, ხელჯოხის სპილოსძვლის ბუნიკზე ჩამოყრდნობილ მარცხენა ხელს, მსხვილ-მსხვილ ბრილიანტებიან ბეჭედს, ერთ დროს ლამაზსა და ახლაც კარგად შემონახულ არათითზე წამოცმულს და ოვალურად მოქლიბულ წამახვილებულ ფრჩხილს. თითი თითქოს ირონიულად იღიმებოდა; თითქოს მას დასცინოდა



– შეგიძლია შემოხვიდე, – მითხრა მან. ზურგი შემაქცია და დერეფანს კოჭლობით გაუყვა, – კარი მიხურე.



წითელი ჩანთა ოთახში შემოვიყოლე, რასაც უეჭველად მიბრძანებდა, რომ გახსენებოდა, მერე კარი მივხურე. არაფერი მითქვამს. დეიდა ლიდიამ გვირჩია, თუ რამეს არ გკითხავენ, აჯობებს, ხმა არ ამოიღოთო. 



– ეცადეთ, მათი თვალით შეხედოთ ყველაფერს, – გვითხრა მან, ხელები ერთმანეთს შემოაჭდო და მაგრად მოუჭირა, თან სახეზე ჩვეული მავედრებელი ღიმილი აღებეჭდა, – ეს მათთვის იოლი სულაც არ არის. 



– აქეთ, – მითხრა მეთაურის ცოლმა. მის მოსასვენებელ ოთახში რომ შევედი, ის უკვე თავის სავარძელში იჯდა. მარცხენა ფეხი დაბალ სკამზე შემოედო, პატარა ბალიშზე, რომელზეც ვარდებიანი კალათა ამოექარგათ. გვერდით, იატაკზე დაგდებული საქსოვიდან ჩხირები გამოშვერილიყო. მე მის წინ ვიდექი, მხრებჩამოყრილი. 



– ასე, – თქვა მან. სიგარეტი ამოიღო, კბილებს შორის მოიქცია და მოუკიდა. თხელი ტუჩები ჰქონდა, იმგვარად მოწკურული, რომ პატარა ვერტიკალური ხაზები უჩნდებოდა, პომადის რეკლამის ქალებივით. სპილოსძვლისფერი სანთებელა ეჭირა. „სიგარეტები შავი ბაზრისას ჰგავს“, – გავიფიქრე და იმედით ავივსე. ახლაც კი, როდესაც აღარ არსებობს ნამდვილი ფული, ისევ არის შავი ბაზარი. ის მუდამ იარსებებს, ვიდრე ადამიანებს რამე გასაცვლელი ექნებათ. ამ ქალს შეეძლო, შავი ბაზრის წესებისთვის ფეხი აეწყო. მე კი ვისთვის რა შემეთავაზებინა?



სიგარეტს ნატვრით სავსე მზერა მივაპყარი. ის ისევე მეკრძალებოდა, როგორც ალკოჰოლი და ყავა.



– ანუ ის ბებერი მაჩვი ჩაფლავდა, – თქვა მან.

– დიახ, მემ.

მან რაღაც სიცილის მაგვარი ამოუშვა, მერე დაახველა:

– ბედი არ ჰქონია საწყალს, ეს შენი მეორეა, არა?

– მესამე, მემ, – მე მივუგე.

– შენც ვერაფერიშვილი გამოდიხარ, – მითხრა მან. ისევ მომესმა ხველაშერეული სიცილი, – შეგიძლია დაჯდე. ოღონდ მხოლოდ ახლა, არ ვაპირებ, თავზე დაგისვა.



ხეშეშზურგიანი სკამის კიდეზე ჩამოვჯექი. არ მინდოდა, ოთახი მეთვალიერებინა; არ მინდოდა, მას ჰგონებოდა, თითქოს არ ვუსმენდი, ამიტომ მხოლოდ თვალის კუთხით, ჩრდილივით აღვიქვი ჩემ მარჯვნივ მარმარილოს ბუხარი, მის გასწვრივ ჩამოკიდებული სარკე და ყვავილების თაიგული. მომავალში მათი გულმოდგინედ შესწავლისათვის მეტი დრო მექნებოდა. 



ახლა უკვე პირისპირ ვუყურებდი. მომეჩვენა, რომ ნაცნობი სახე ჰქონდა, ან ვიღაცას მაგონებდა. ჯერ კიდევ ქერა თმა ვუალის ქვეშ ოდნავ მოუჩანდა. მაშინ გავიფიქრე, რომ ალბათ, თმას იღებავდა,



რომ მისი საღებავიც შავ ბაზარზე შეძენილი სიკეთე იყო, მაგრამ ახლა ვიცი, რომ ნამდვილად ქერაა. წარბები წვრილ თაღებად ამოექნა და სახეზე ერთთავად გაოცებულ-აღშფოთებული თუ ცნობისმოყვარე გამომეტყველება ედო, შეშინებული ბავშვივით, თუმცა, თვალის უპეები დაღლილობისგან ჩაშავებოდა. უპეები, ოღონდ არა – თვალები, შუაგული ზაფხულის კამკამა ცასავით ლურჯი და მტრულად მომზირალი. ასეთი სილურჯე თითქოს გისხლეტს, ხელს გკრავს. მის ცხვირს ოდესღაც, ალბათ, ჩამოთლილი ეთქმოდა, მაგრამ ახლა სახესთან შედარებით მეტისმეტად პატარა ჩანდა. სახე გასივებული კი არ ჰქონდა, თითქოს გაფართოებოდა. ტუჩის კუთხეებთან ორი ღრმა ნაოჭი გაწოლილიყო, მათ შორის კი მუშტივით შეკრული თხელი ნიკაპი მოჩანდა. 



– მინდა, რაც შეიძლება იშვიათად გნახო, – თქვა მან, – დარწმუნებული ვარ, შენც ეს გსურს. 



არაფერი ვუპასუხე: თანხმობას თავხედობად ჩამითვლიდა, უარს – ურჩობად.



– ვიცი, სულელი არ ხარ, – განაგრძობდა იგი და კვამლის ბოლქვებს უშვებდა, – წავიკითხე შენი დოსიე. ჩემთვის ეს რაღაც ბიზნესგარიგებაა. მაგრამ თუ რამეს მიშავებენ, ვალში არც მე ვრჩები. გასაგებია? 



– დიახ, მემ, – ვუპასუხე.

– ნუ მეძახი ასე, – გაღიზიანდა იგი, – მართა ხომ არა ხარ!



არ მიკითხავს, როგორ უნდა მიმემართა, რადგან მივხვდი: იმედი ჰქონდა, აღარასოდეს აღარანაირად მიმართვა აღარ მომიწევდა. გული დამწყდა. მაშინ მინდოდა,ის ჩემს უფროს დად ქცეულიყო, დედასავით მზრუნველად, რომელიც გამიგებდა და დამიცავდა. ჩემს წინა სამსახურში ცოლი თითქმის ყოველთვის საძინებელში იყო შეკეტილი, მართები ამბობდნენ, სვამსო. მინდოდა, ეს მაინც ყოფილიყო სხვანაირი. მინდოდა, მეფიქრა, რომ სხვა დროსა და ადგილას, სხვა ცხოვრებაში უთუოდ მომეწონებოდა, მაგრამ უკვე აშკარა იყო: ის არასოდეს მომეწონებოდა, ისევე, როგორც მას არ მოვეწონებოდი.



ნამწვი სპირალისებურ საფერფლეში ჩაადგო – მტკიცედ, ერთი წამოწევითა და ხელის ერთი მოქნევით. სხვა ცოლების მსგავსად არისტოკრატულ ფახიფუხს არ მოჰყოლია.



– რაც შეეხება ჩემს ქმარს, – თქვა მან, – მინდა, ყველაფერი ახლავე კარგად გაიგო. ის ჩემი ქმარია და მე და მას მხოლოდ სიკვდილი თუ დაგვაშორებს. მორჩა! 



– დიახ, მემ, – ვუპასუხე. რა ვქნა, დამავიწყდა. მინახავს პატარა გოგონების თოჯინები, რომლებსაც თუკი ზურგზე მავთულს ჩამოქაჩავდი, ლაპარაკობდნენ. მგონი, ჩემი ხმაც ამ თოჯინების ხმასავით ჟღერდა, მონოტონურად. ალბათ, ერთი სული ჰქონდა, ჩემთვის სახეში გაელაწუნებინა. მათ უფლება აქვთ, გვცემონ, ეს მათი საღვთო წესია, მაგრამ მხოლოდ შიშველი ხელით.



– სხვა რაღაცებთან ერთად, ამისთვისაც ვიბრძოდით, – მითხრა მეთაურის ცოლმა, მერე უეცრად თვალი ამარიდა, თავის მსხვილფალანგებიან, ბრილიანტებით შემკულ ხელებს დააცქერდა და მე გამახსენდა, სად მენახა იგი.



პირველად ტელევიზორში ვნახე, რვა-ცხრა წლის ვიქნებოდი. ის დრო იყო, დედაჩემს კვირადილაობით გვიანობამდე რომ ეძინა, მე კი ადრე ვდგებოდი, დედაჩემის ბიბლიოთეკაში ტელევიზორს მივუჯდებოდი და მულტფილმის ძებნაში ყველა არხს გადავჩხრეკდი. ხანდახან, თუკი მულტფილმს არ უჩვენებდნენ, „ნორჩ სულთათვის ქადაგების საათს“ ვუყურებდი. აქ ბავშვებს ბიბლიურ ისტორიებს უყვებოდნენ და ჰიმნებს გალობდნენ. მგალობელთაგან ერთ სოლისტს სერენა ჯოი ერქვა. სოპრანო იყო. ფერფლისფერთმიანი, ტანმორჩილი, პაჭუა ცხვირითა და დიდრონი ლურჯი თვალებით, რომელთაც გალობისას ზე აღაპყრობდა ხოლმე. მას შეეძლო, ერთდროულად ეტირა და გაეღიმა. თითქოს როლში შეჭრილს, ერთი-ორი ცრემლი გრაციოზულად ჩამოუგორდებოდა ხოლმე ღაწვებზე და მისი ხმა, ათრთოლებული და უმწეო, უმაღლეს ნოტებს იოლად სწვდებოდა. ეს მანამდე, სანამ ახალ ასპარეზს აირჩევდა. 



ახლა ჩემ წინ სწორედ სერენა ჯოი იჯდა, ანუ ყველაფერი უფრო უარესად იყო, ვიდრე წარმომედგინა.



ხრეშიან ბილიკს მივუყვები, რომელიც უკანა ეზოს გაზონებს ზუსტად ჰყოფს შუაზე, როგორც თმას – სავარცხელი. მთელი ღამე უწვიმია: ბალახი ორივე მხარეს ნამიანია, ჰაერი – ნოტიო. ჭიები, აქაურ ნაყოფიერ მიწას რომ მოუმრავლებია, მზისგულზე ამოშლილან; სიწითლით ტუჩებს ჰგვანან და ტუჩებივით იკლაკნებიან.



თეთრ საგუშაგო ჭიშკარს ვაღებ და ახლა წინა ეზოს გაზონებს შორის მივუყვები გზას ალაყაფის კარისაკენ. მოასფალტებულ გზაზე ჩვენი ოჯახის ერთ-ერთი გუშაგი მანქანას რეცხავს. ეს იმას ნიშნავს, რომ მეთაური შინაა, სასადილო ოთახის უკანა ფლიგელში, სადაც, როგორც ჩანს, დღის უმეტეს ნაწილს ატარებს. 



მანქანა ძალიან ძვირადღირებულია, „ქარბორბალას“ მარკისა; „ურემსაც“ სჯობს და ზორბა, პრაქტიკულ „ბეჰემოთზეც“ უკეთესია. შავია, ფუფუნებისა და კატაფალკის ფერი, გრძელი და გლუვი. მძღოლი ხავერდის ნაჭრით გულმოდგინედ აპრიალებს. ჩვენმა დრომაც ვერაფერი დააკლო ძვირფასი მანქანებისადმი კაცების მზრუნველ, ალერსიან დამოკიდებულებას.



მას გუშაგის უნიფორმა აცვია, მაგრამ ქუდი დაუდევრად მოჰქცევია გვერდზე, სახელოები კი იდაყვებამდე დაუკაპიწებია და გარუჯული, შავი ბალნით დაფარული მკლავები მოუჩანს. სიგარეტი ტუჩის კუთხეში მოუქცევია, რაც იმას ნიშნავს, რომ მასაც აქვს შავ ბაზარზე გადასაცვლელი რაღაც. 



მე ვიცი, რომ მას ნიკი ჰქვია. ამას წინათ რიტა და კორა ჭორაობდნენ მასზე და ერთხელ ისიც გავიგონე, მეთაურმა რომ უთხრა: „ნიკ, მანქანა არ დამჭირდება“. 



ის აქვე ცხოვრობს, ჩვენს ოჯახში, გარაჟის თავზე. დაბალი სტატუსი აქვს:ქალი არ ჰყავს, ერთიც კი. კაპიკად არ ფასობს. ალბათ, რამე ნაკლის ბრალია, შეიძლება, ურთიერთობა უჭირს. მაგრამ ისე იქცევა, თითქოს ამას ვერ ხვდება, ანდა არ ანაღვლებს. მეტისმეტად დაუდევარი ჩანს, პირმოთნეობა აკლია. შეიძლება ეს სიბრიყვითაც მოსდის, თუმცა, ეჭვი მეპარება. თევზის სუნი ასდისო, მისნაირებზე იტყვიან; ან მე ამდის ვირთხის სუნი. სიმფრთხალე სუნივით ამეკრო უკვე. ვფიქრობ, ნეტავ როგორი სურნელი აქვს მას. არც თევზის და არც – გახრწნილი ვირთხის; გარუჯული კანი, მზისგან დანამული, კვამლით გაჟღენთილი. ვოხრავ, ხმამაღლა ვსუნთქავ. 



ის ჩემკენ იყურება და ხედავს, რომ მეც ვუყურებ. ფრანგული სახე აქვს, თხელი, პრეტენზიული, ერთიანად დაკუთხული და წახნაგებიანი. როცა იღიმება, ტუჩების გარშემო ნაკეცები უჩნდება. ის უკანასკნელ ნაფაზს ურტყამს, ნამწვს ასფალტზე ადგებს და ქუსლით სრესს. მერე სტვენას იწყებს. მერე თვალს მიკრავს.



მე თავს ვხრი – თეთრი თავსაბურავი სახეზე მეფარება – და გზას ვაგრძელებ. გარისკა, მაგრამ რატომ? რომ დამესმინა? 



ეგებ მეგობრულად ჩამიკრა თვალი. შეიძლება ჩემი სახის გამომეტყველებადაინახა და რაღაც არასწორად გაიგო, არადა, სინამდვილეში მხოლოდ სიგარეტი მინდოდა. 



შეიძლება გამომცადა, რას ვიზამდი

ან იქნებ ის თვალია. 



ალაყაფის კარს ვაღებ და დაკეტვისას დაბლა ვიყურები, ოღონდ არა – უკან. ტროტუარი წითელი აგურისაა. თვალს ვუშტერებ ამ პეიზაჟს, მართკუთხა კუბიკების ველს, რომელიც ათწლეულობით ზამთრის ყინვას ალაგ-ალაგ მსუბუქად ჩაუზნექია. აგურს ჟამთა სვლისგან ფერი უცვლია, მაგრამ მაინც ხასხასა და კრიალაა. ტროტუარებს ახლა უკეთ ასუფთავებენ, ვიდრე – უწინ.



კუთხეში ვუხვევ და ვიცდი. ადრე ლოდინი არ შემეძლო. 



– საწადელს აღწევს მხოლოდ იგი, ვინც დგას და იცდის, – ამბობდა დეიდა ლიდია; სკოლაში ნასწავლს გვახსენებდა. იმასაც გვეუბნებოდა, ამას ყველა თქვენგანი ვერ გაუძლებსო. ზოგიერთები კლდეზე ანდა ეკლებზე დაცვივდებით, ზოგი თქვენგანი კი ნაყოფიერ ნიადაგში მოხვდებაო. ნიკაპზე ხალი ჰქონდა, რომელიც ლაპარაკისას ზემოთ-ქვემოთ უხტოდა. გვეუბნებოდა, წარმოიდგინეთ, რომ მარცვლები ხართო, – და ამ დროს მის ხმაში, როგორც შეთქმულის შემპარავ კილოში, ყალბი ნოტები გამოერეოდა, ბალეტის მასწავლებელივით, მოსწავლეებს რომ ეუბნება: „აბა, ხელები ასწიეთ, ვითამაშოთ, ვითომ ხეები ვართ“. 



კუთხეში ვდგავარ, ვთამაშობ, ვითომ ხე ვარ. 



წითელი სილუეტი, სახეზე ჩამოფხატული თეთრი თავსაბურავით, ზუსტად ჩემნაირი სილუეტი – უცნაური, წითელკაბიანი, მკლავზე კალათაგადაკიდებული – აგურის ტროტუარს ჩემკენ მოუყვება, ჩემ წინ დგება და სახეებზე ჩამოშლილი თეთრი ქსოვილის გვირაბებიდან ერთმანეთს ვაშტერდებით. კი, სწორედ ისაა. 



– კურთხეულ არს ნაყოფი, – მეუბნება იგი. ასე ვესალმებით ხოლმე ერთმანეთს.



– განახვნას უფალმა, – ვპასუხობ მე. ასე მივუგებთ ხოლმე სალამზე. ვტრიალდებით და დიდ სახლებს შორის გაჭიმულ ქუჩას ქალაქის ცენტრისაკენ მხარდამხარ მივუყვებით. აქ მხოლოდ წყვილად სიარულის უფლება გვაქვს. გვეუბნებიან, რომ ეს ჩვენი უსაფრთხოებისათვის არის აუცილებელი, თუმცა, ბოდავენ: ისინი ხომ ისედაც კარგად გვიცავენ. სინამდვილეში ის მე მითვალთვალებს, მე კი – მას. თუკი რომელიმე ჩვენგანი ამ ყოველდღიური სეირნობებისას ხაფანგიდან დასხლტომას დააპირებს, მეორე აგებს პასუხს.



ეს ქალი მეორე კვირაა, ჩემი მეწყვილეა. არ ვიცი, წინას რა დაემართა. ერთ მშვენიერ დღესაც აღარ მოვიდა და მისი ადგილი სხვამ დაიკავა. შეკითხვა აზრად არ მომსვლია, ვხვდებოდი, პასუხი არ მომეწონებოდა, თანაც არც არავინ მიპასუხებდა. 



ეს ახალი ჩემზე ცოტა მსუქანია. თაფლისფერი თვალები აქვს. გლენისა ჰქვია. მხოლოდ ეს ვიცი მის შესახებ. მშვიდად მოსეირნობს, თავჩაღუნული, წითელხელთათმნიანი ხელები გულზე დაუკრეფია, მოკლე ნაბიჯებით დადის, როგორც უკანა ფეხებზე წამომართული გაწვრთნილი ღორი. ამ სეირნობებისას ორთოდოქსული ფრაზების გარდა არაფერი წამოსცდენია და რა თქმა უნდა, მეც შესაფერისად ვპასუხობდი. იქნებ ნამდვილად მორწმუნეა, მხევალი სულით ხორცამდე. ამიტომ ვერ გავრისკავ.



– ომში საქმე კარგად მიდისო, გავიგე, – ამბობს ის.

– დიდება ღმერთს, – ვპასუხობ მე. 

– დღეს კეთილი ტაროსი გვებოძა. 

– რომელიც მე სიხარულით მივიღე.

– გუშინდლის მერე ამბოხებულთა დიდი ნაწილი დაუმარცხებიათ. 

– დიდება უფალს, – არ ვეკითხები, საიდან იცის ამდენი, – ვინ იყვნენ?

– ბაპტისტები. ბლუ ჰილზე ჰქონდათ ციხე-სიმაგრე. ნაცარტუტად აქციეს ჩვენებმა იქაურობა. 

– დიდება უფალს.



ხანდახან მინდა, მოკეტოს და მშვიდად სეირნობა დამაცადოს, მაგრამ სიახლეებს ვარ დახარბებული, ნებისმიერ სიახლეს, თუნდაც ცრუს; ისიც რაღაცას ნიშნავს. 



პირველ შლაგბაუმს მივადექით, რომელიც იმ ჯებირებს ჰგავს, საგზაოსამუშაოებისას ანდა საკანალიზაციო მილების ჩაყრისას რომ გამოდგამენ ხოლმე ქუჩებში: შავ-ყვითლად დაზოლილი ხის წინაღობა, წითელი ექვსკუთხედი, რომელიც გიბრძანებს, შეჩერდე. ჭიშკართან რამდენიმე ფანარია, მაგრამ ჯერ არ აუნთიათ, რადგან არ დაღამებულა. ვიცი, რომ ჩვენ ზემოთ, სატელეფონო ბოძებზე პროჟექტორებია მიმაგრებული, რომლებსაც საგანგებო შემთხვევებისას იყენებენ და ქუჩის ორივე მხარეს საცეცხლე ჯიხურებში ავტომატიანი კაცები არიან ჩასაფრებული. სახეზე ჩამოფხატული თავსაბურავი პროჟექტორებისა და ჯიხურების დანახვაში ხელს მიშლის, მაგრამ ვიცი, რომ ისინი იქ არის.



შლაგბაუმის მიღმა, ვიწრო გასასვლელთან, ორი კაცი დგას. მათ „რწმენის გუშაგთა“ მწვანე უნიფორმები აცვიათ, მხრებსა და ბერეტებზე ემბლემაამოქარგული: ორი გადაჯვარედინებული ხმალი თეთრი სამკუთხედის ფონზე. ეს მცველები ნამდვილი ჯარისკაცები არ არიან. მათ მხოლოდ ყოველდღიური კონტროლისა თუ სხვა უღიმღამო მოვალეობათა შესასრულებლად იყენებენ, მაგალითად, მეთაურის ცოლის ბაღს აბარვინებენ. თუკი ისინი გადაცმული თვალები არ არიან, მაშინ ან სულელები არიან, ან მოხუცები, ან – უნარშეზღუდულები, ან – ძალიან ახალგაზრდები. 



ეს ორი ძალიან ახალგაზრდაა: ერთს ულვაში ახლად აბიბინებია, მეორეს სულ მოკრიალებული აქვს სახე. მათი სინორჩე გულს მიჩუყებს, მაგრამ ვერ შემაცდენს. ახალგაზრდები ყველაზე საშიშნი არიან, ყველაზე ფანატიკოსები, ყველაზე დაუფიქრებლად იყენებენ იარაღს. მათ ჯერ ვერ მოასწრეს, ყოფიერების არსს ჩასწვდომოდნენ. უმჯობესია, თუკი ფრთხილად აუვლი გვერდს.



წინა კვირას მათქალი მოკლეს ზუსტად ამ ადგილზე. მართა. წამოსასხამის ჯიბეებში დიდხანს აფათურებდა ხელს საშვის საპოვნელად და მათ იფიქრეს, რომ ბომბის აფეთქებას აპირებდა. იფიქრეს, რომ გადაცმული კაცი იყო. ასეთი გაუგებრობებიც ხდება ხოლმე. 



რიტა და კორა იცნობდნენ იმ ქალს. გავიგონე, როგორ ლაპარაკობდნენ მასზე სამზარეულოში.



– თავის საქმეს აკეთებდნენ, – თქვა კორამ, – ჩვენ გვიცავდნენ.

– მოკვლაზე იოლი რაა, – თქვა რიტამ ბრაზიანად. საკუთარი ტყავი ეწვოდა, – რა საჭირო იყო მისი გაგორება.

– შემთხვევით მოხდა, – მიუგო კორამ.

– აბა, კი, – შეეწინააღმდეგა რიტა, – ესენი შემთხვევით არაფერს აკეთებენ.

მესმოდა, ჯამ-ჭურჭელს როგორი გამეტებით ახათქუნებდა ნიჟარაში. 

– ასეა თუ ისეა, ჭკუის სასწავლი ამბავია. თუ ვინმეს აქაურობის არევა მოუვა აზრად, ჯერ კარგად დაფიქრდება.

– რაც უნდა იყოს, – განაგრძო რიტამ, თან გამალებით მუშაობდა, – ძალიან ცუდი სიკვდილია. 

– უარესის მოფიქრებაც შეიძლება, – თქვა კორამ, – ეს სწრაფი მაინც იყო.



შენ შეიძლება მასეც გერჩივნოს, – მიუგო რიტამ, – მე კი მინდა, მანამდე ცოტა დრო მაინც მქონდეს. ყველაფერი მოწესრიგებული რომ დავტოვო. 

ორივე გუშაგი მხედრული წესით გვესალმება, სამი თითით ბერეტის კიდეს ეხებიან. ამგვარ პატივს ჩვენს ტალონებს მიაგებენ. მათ ევალებათ, მოკრძალება გამოიჩინონ ჩვენი სამსახურისადმი. 



ჩვენ ჩვენი ფართო სახელოების ელვით შეკრული ჯიბეებიდან საშვებს ვიღებთ, ისინი ამოწმებენ და ბეჭედს გვირტყამენ. ერთ-ერთი მარჯვნივ, საცეცხლე ჯიხურისაკენ მიემართება, რათა ჩვენი საშვის ნომრები კომპიუმეტრში შეამოწმოს. 



საშვის დაბრუნებისას აი, ის, ატმის ბუსუსისებურულვაშიანი, თავს ხრის, რომ სახეზე შემომხედოს. მეც აწეულ თავს ვაგებებ, ერთმანეთს თვალებში ვუყურებთ და ის წითლდება. გრძელი სახე ცხვრისას მიუგავს და ჩამოსტირის, მაგრამ დიდი და ღრმა თვალები აქვს ძაღლივით, ოღონდ ტერიერივით კი არა, სპანიელივით. მკრთალი კანი აქვს, ავადმყოფურად ნაზი, ისეთი, ახლად შეხორცებული და ფუფხგადაცლილი ჭრილობის ქვეშ რომ გამოანათებს ხოლმე. მიუხედავად ამისა, მინდა ამ უმწეო ბავშვის სახეს ხელი შევახო. იგი პირველი მარიდებს მზერას.



ეს წესებისაგან ოდნავ გადახვევაა, ისეთი უმნიშვნელო, რომ ვერავინ შეამჩნევს, მაგრამ ამგვარი წუთები პირის ჩატკბარუნებას ჰგავს და მათ გონებაში ისე ვინახავ, როგორც ბავშვობაში უჯრის სიღრმეში კანფეტებს ვჩურთავდი ხოლმე. ამგვარი წუთები გამონათებებია, ჩემი პატარ-პატარა ჭუჭრუტანები. 



რა მოხდება ნეტავ, აქ რომ ღამით მოვიდე, როდესაც ის მარტოა ხოლმე პოსტზე – თუმცა, ალბათ, არავინ აღირსებს სიმარტოვეს – და ჩემი თეთრი თავსაბურავის ქვეშ შემოვახედო? რა მოხდება, ჩემი წითელი სუდარა რომ შემოვიხსნა და ქუჩის ფანრების დაბინდულ შუქზე მას ან მათ დავენახვო? შეუძლებელია, ამაზე ხანდახან ისინიც არ ფიქრობდნენ, ამ შლაგბაუმთან დაუსრულებელი დგომით გაბეზრებულნი. აქ ხომ არავინ ჩაივლის, მხოლოდ მორწმუნეთა მეთაურები დადიან გრძელი, შავი, მოთუხთუხეძრავებიანი მანქანებით, სალხინებლისა და ვედრებიადას სავალდებულო გზაზე მიმავალი მათი ლურჯი ცოლები და თეთრპირბადიანი ქალიშვილები, ან მათი ნაღვლიანი მწვანე მართები, ანდა რომელიმე შემთხვევითი მშობიარომობილი თუ მათი ფეხით მოსიარულე წითელი მხევლები. შეიძლება ხანდახან შავად მოხატულმა ფურგონმა ჩაუაროთ, რომელსაც გვერდით თეთრებში გამოწყობილი პარიკიანი თვალი მისდევს. ფურგონის ფანჯრისმინები შავად არის დაბურული და წინა სავარძლებზე მსხდომ კაცებს მუქი სათვალეები უკეთიათ: ორმაგი სიბნელე. 



ეს ფურგონები, უდავოა, სხვა მანქანებზე უხმაუროდ დადიან. როდესაც გვერდით ჩაგვივლიან, ჩვენ მათ თვალს ვარიდებთ. თუკი მათგან ხმა გამოდის, ყურებს ვიყრუებთ. არავინ არის მთელი გულით უფალს მინდობილი.



შავ ფურგონებს შლაგბაუმთან დაუყოვნებლივ ატარებენ; ფურგონში შეხედვას, გაჩხრეკას, შიგ მსხდომთა ძალაუფლებაში დაეჭვებას გუშაგები ვერასდროს გაბედავენ, რასაც უნდა ფიქრობდნენ.



თუკი ფიქრობენ საერთოდ; მათი შემხედვარე ამას ვერ დაიჯერებ.



ალბათ, არ ფიქრობენ, უნიფორმა უშლით ხელს. თუკი კოცნაზე იფიქრებენ, მაშინვე ანთებული პროჟექტორებიც გაახსენდებათ, შაშხანის გასროლაც. ამის ნაცვლად ისინი ფიქრობენ თავიანთ მოვალეობებსა და ანგელოზებად დაწინაურებაზე, როცა, ალბათ, ქორწინების უფლებას მისცემენ, მერე კი, თუკი ძალაუფლებაც ექნებათ და სიბერემდეც მიაღწევენ, საკუთარი მხევალიც ეღირსებათ.



ულვაშიანი გუშაგი ფეხით მავალთათვის განკუთვნილ პატარა ჭიშკარს გვიღებს და უკან იხევს, გზას გვითმობს. ჩვენ მათ ვშორდებით. მივდივართ და ვიცი, რომ ეს ორი კაცი, რომელთაც ქალის შეხება აკრძალული აქვთ, თვალს გვაყოლებს. ისინი თვალებით გვეფერებიან და მე თეძოებს ისე მივარხევ, ვგრძნობ, როგორ შრიალებს ჩემი ფართხუნა წითელი კაბა. ეს იმას ჰგავს, ძვალი გეჭიროს და, ღობის უკან უსაფრთხოდ თავდაგულებული, მშიერ ძაღლს ცხვირწინ უტრიალებდე და ეჯღანებოდე. და მე მრცხვენია ჩემი საქციელის – ამ კაცებს ხომ ბრალი არაფერში მიუძღვით, ისინი ხომ ძალიან ახალგაზრდები არიან. 



მერე ვხვდები, რომ აღარაფრისაც აღარმრცხვენია. საკუთარი ძალაუფლებით ვტკბები, ძაღლისთვის მიუწვდომელი ძვლის უღონო ძალაუფლებით. ნეტამც ისე გამწარდებოდნენ ჩვენი ყურებით, რომ შლაგბაუმის შეღებილ ფიცრებს გაეხახუნებოდნენ ჩუმ-ჩუმად. ძალიან დაიტანჯებიან, მერე კი, ღამით, თავიანთ ყაზარმულ საწოლებში თავიანთივე ხელების გარდა საშველი არ ექნებათ, მაგრამ ღმერთს ვერ შესცოდავენ. აღარც ჟურნალები, აღარც ფილმები, აღარც გასაბერი ქალები; მხოლოდ მე და ჩემი აჩრდილი, ნელ-ნელა რომ ვეფარებით ბარიერთან მდგარი გაფაციცებული, დაძაგრული კაცების თვალთაგან, რომლებიც მზერას ვერ სწყვეტენ ჩვენს ლანდებს.



გაორებული, ქუჩას მივუყვები. მართალია, მეთაურის სამფლობელოს გამოვცდით, მაგრამ აქეთაც დიდი სახლებია წამომართული. ერთ- ერთი მათგანის წინ გუშაგი ბალახს თიბავს. გაზონები გაწკრიალებულია; ფასადები – გულმისასვლელად, გემოვნებით განახლებული; ყველა კარ-მიდამო სახლების, ბაღებისა და ინტერიერის საჟურნალე ფოტოებს ჰგავს – მათსავით უკაცური და მათსავით ძილის მომგვრელი. ქუჩა მუზეუმს ჰგავს ან საჩვენებელ ქალაქს, რომელიც დამთვალიერებლებს ხალხის ადრინდელ ყოფას აცნობს. როგორც ფოტოებზე, მუზეუმებსა თუ საჩვენებელ ქალაქებში, ბავშვები აქაც არსად ჩანან. 



ეს გალაადის შუაგულია, აქ ომი მხოლოდ ტელევიზორებით თუ შემოაღწევს. განაპირა მხარეებზე ვერაფერს გეტყვით, გააჩნია, ჩვენ ვუტევთ თუ ისინი, მაგრამ ცენტრში არაფერი იძვრის. გალაადის რესპუბლიკა საზღვრებს არ ცნობს, ამბობდა დეიდა ლიდია, გალაადი შენშია.



აქ ერთ დროს ექიმები ცხოვრობდნენ, ადვოკატები, უნივერსიტეტის პროფესორები. ახლა ადვოკატები აღარსად არიან და უნივერსიტეტიც დაკეტილია. 



ამ ქუჩებში ოდესღაც მე და ლუკი ერთად დავსეირნობდით. ვსაუბრობდით იმაზე, თუ როგორ ვიყიდდით ერთ-ერთ ასეთ დიდსა და ძველ სახლს, რომელსაც მერე, დროთა განმავლობაში, შევაკეთებდით. გვექნებოდა ბაღი, შვილებისთვის საქანელებს ჩამოვკიდებდით. შვილები გვეყოლებოდა. ვიცოდით, რომ ამდენ ფულს, ალბათ, ვერასოდეს ვიშოვიდით, მაგრამ მაინც ჩვენი საყვარელი სასაუბრო თემა იყო, კვირა საღამოების გასართობი. ამგვარი თავისუფლება ახლა თითქმის უწონობას ჰგავს.



კუთხეში შევუხვიეთ და უფრო ხალხმრავალსა და ხმაურიან მთავარ ქუჩაზე აღმოვჩნდით. ირგვლივ მანქანები დაქრიან, უმეტესობა – შავი ფერის, რამდენიმე – ნაცრისფერი და ყავისფერი. აქ, ჩვენ გარდა, კიდევ ჩანან ხელკალათიანი ქალები, ზოგიერთი წითელ სამოსში გამოწყობილი, ზოგიც – მართას ჭაობისფერ წამოსასხამში, რამდენიმე მათგანი – წითელ, ლურჯსა და მწვანეზოლებიან, იაფფასიანსა და დაკონკილ კაბაში, რაც იმას ნიშნავს, რომ ისინი ღარიბთა ქალები არიან. ეკონომცოლები, როგორც მათ ეძახიან. ამ ქალებს რამე განსაზღვრული ფუნქცია არ აქვთ. ისინი ყველაფერს აკეთებენ, რაც შეუძლიათ, რა თქმა უნდა. აქა-იქ მთლიანად შავ ტანსაცმელში გახვეული ქალებიც ჩაივლიან ხოლმე, ქვრივები. ადრე უფრო მეტნი იყვნენ, მაგრამ გადაშენების გზას ადგანან. ტროტუარზე მეთაურების ცოლებს ვერ გადაეყრებით. ისინი მხოლოდ მანქანებით დაბრძანდებიან. 



აქ სულ ცემენტის ტროტუარებია. ბავშვივით ვცდილობ, ნაპრალებს ფეხი ავარიდო. მახსოვს ამ ტროტუარებზე სიარული, ადრე-ადრე, ისიც მახსოვს, რამეცვა. ხანდახან სპორტული ფეხსაცმელი, რეზინისძირებიანი და დასვრეტილი, ფაბრიკის სახელობითი ფლუორესცენტული ვარსკვლავით დამშვენებული, რომელიც სიბნელეში ანათებდა. თუმცა, მე ღამღამობით არასოდეს მირბენია; მხოლოდ დღისით დავრბოდი, თანაც – მხოლოდ ხალხმრავალ ქუჩებში. 



ქალები მაშინ დაუცველები ვიყავით. 



მახსოვს ის წესებიც, დაუწერელი წესები, რომლებიც ყველა ქალმა იცოდა: არ გაუღო კარი უცნობს, თუნდაც გითხრას, რომ პოლიციიდანაა. დაე, პირადობის დამადასტურებელი მოწმობა კარის ქვეშ შემოგიცუროს. არ შეჩერდე ქუჩაში და არ დაეხმარო მანქანის მძღოლს, რომელიც თავს იკატუნებს, რომ რაღაც უჭირს. საკეტები შეამოწმე და გზა გააგრძელე. თუკი ვინმე დაგისტვენს, უკან არ მიიხედო. ღამით მარტო არ წახვიდე სამრეცხაოში. 



სამრეცხაოებზე ვფიქრობ. რას ვიცვამდი იქ წასვლისას: ჯინსს, შორტს, სპორტულ შარვალს. რას ვყრიდი სარეცხ მანქანაში: ჩემს ტანსაცმელს, ჩემს საპონს, ჩემს ფულს, რომელსაც საკუთარი შრომით ვშოულობდი. ვფიქრობ, რამხელა ძალაუფლება მქონია.



ახლა ჩვენ იმავე ქუჩაზე მივსეირნობთ, წითელი წყვილი, და არავინ მოგვძახის უხამსობას, არავინ გველაპარაკება, არავინ გვიფათურებს ხელებს, არავინ გვისტვენს.



თავისუფლება მრავალნაირი არსებობს, იტყოდა დეიდა ლიდია, თავისუფლება სწრაფვისა და თავისუფლება თავდაღწევისა. იმ ანარქიის პერიოდში თავისუფლება იყო სწაფვა, ახლა კი გვაქვს თავდაღწეულთა თავისუფლება. დააფასეთ იგი.



ჩვენ წინ, მარჯვენა მხარეს, არის მაღაზია, რომელშიც კაბებს ვუკვეთავთ. ზოგი მათ „ჭილოფს“ ეძახის. მშვენიერი სახელია. მღვდელი ხომ ჭილოფშიც იცნობა. მაღაზიაზე ხის უზარმაზარი ტრაფარეტი კიდია, ოქროსფერი შროშანის ფორმის; მაღაზიას „ველის შროშანები“ ერქვა. ტრაფარეტის ქვეშ ახლაც ეტყობა, სად ეწერა მაღაზიის სახელწოდება, ახლა კი ასოები საღებავით არის გადათხუპნული. წარწერა გადაღებეს, რადგან გადაწყვიტეს, რომ ჩვენთვის მაღაზიის სახელებიც კი დიდი ცდუნება იყო. ახლა მაღაზიებს ერთმანეთისაგან მხოლოდ ტრაფარეტებითღა არჩევენ. 



„შროშანების“ ადგილას ოდესღაც კინოთეატრი იყო. სტუდენტების თავშეყრის ადგილი. ყოველ გაზაფხულს იქ ჰემფრი ბოგარტის სახელობის ფესტივალი ტარდებოდა ლორენ ბეკოლისა და ქეთრინ ჰეპბერნის მონაწილეობით. თავისუფალი ნების თავისუფალი ქალები წინ ჩაღილულ კოფთებს იცვამდნენ, რისგამოც ჰაერში სიტყვა ჩახსნის სურნელი ტრიალებდა. ეგებ ამ ქალებისთვის ღილების ჩახსნა შეიძლებოდა, ეგებ – არა. მჯეროდა, ამას თვითონ ირჩევდნენ და გვჯეროდა, რომ ჩვენც შეგვეძლო, აგვერჩია. გახრწნილი საზოგადოება ვიყავით, თქვა დეიდა ლიდიამ, სწორედ არჩევანის მრავალფეროვნებამ დაგვალპო. 



არ მახსოვს, როდიდან აღარ იმართება ფესტვალი. უკვე დიდი ვიყავი, ასე რომ, არ შემიმჩნევია.



ჩვენ „შროშნებს“ გვერდს ვუვლით. ქუჩას ვკვეთთ და შესახვევში შევდივართ. პირველად სხვა ხისტრაფარეტიან მაღაზიასთან ვჩერდებით. ტრაფარეტზე გამოსახულია: სამი კვერცხი, ფუტკარი, ძროხა. „რძე და თაფლი“. რიგია და ჩვენ წყვილად ველოდებით. ვხედავ, დღეს ფორთოხალი აქვთ. მას შემდეგ, რაც ლიბერთეოსებმა ცენტრალური ამერიკა დაკარგეს, ფორთოხალი იშვიათი ხილი გახდა: ხან აქვთ, ხან – არა. კალიფორნიული ფორთოხლის შემოტანას ომი აბრკოლებს და ფლორიდის იმედადაც ვეღარ იქნები, რადგან იქაც ბარიკადებია აღმართული, მატარებლებს ძარცვავენ და რკინიგზებს აფეთქებენ. მე ფორთოხლებს შევცქერი, შევნატრი, მაგრამ ფორთოხლის საყიდლად კუპონი არ მაქვს. უკან რომ დავბრუნდები, რიტას ვეტყვი, რომ ფორთოხალი გაჩნდა. ესიამოვნება. ესეც რაღაც იქნება, უმნიშვნელო წინსვლა – ფორთოხლის გამოჩენა. 



ვისაც რიგი მოუწევს, თავიანთ ტალონებს დახლის მეორე მხარეს მდგომ გუშაგის უნიფორმაში გამოწყობილ ორ კაცს აწოდებენ. ბევრს არავინ ლაპარაკობს, მაგრამ მაინც ფაციფუცია, გაფაციცებული ქალები ყელყელაობენ: აქ, მაღაზიაში, ნაცნობების ნახვის შანსი გეძლევა, იმათი, ვისაც ადრე იცნობდი ან „წითელ ცენტრში“ შეხვდი. ერთხელ ნანახი სახისთვის თვალის მოკვრაც კი სიმხნევეს გმატებს. მოირა ერთხელ კიდევ რომ მაჩვენა, თუნდაც მხოლოდ თვალი შევავლო, დავრწმუნდე, რომ ცოცხალია. ახლა იმის წარმოდგენაც კი ძნელია, რომ შეიძლება მეგობარი გყავდეს.



თუმცა, ჩემ გვერდით მდგარი გლენისა არავის უყურებს. შეიძლება ერთი ნაცნობიც კი აღარ შერჩა. შეიძლება ყველა ერთად გაქრა, ყველა მისი მეგობარი. ან იქნებ, არ უნდა, ვინმემ დაინახოს. ჩუმად დგას, თავჩაქინდრული.



სანამ ასე ორმწკრივად ვდგავართ რიგში, კარი იღება და წითელი კაბითა და თეთრი თავსაბურავით შემოსილი კიდევ ორი ქალი შემოდის. ერთ-ერთი ორსულია, ალბათ, ბოლო თვეში იქნება; ფაშფაშა კაბის კალთის ქვეშ კარგა წამოზრდილი მუცელი ეტყობა. მაღაზიაში შეკრებილები აჩოჩქოლდნენ, აჩურჩულდნენ, ოხრავენ. ყველანი თავებს ურცხვად ვატრიალებთ ახლად შემოსულის უკეთ დასანახად; ჩვენი წაგრძელებული ხელები ამ ქალის შეხებას ლამობს. ის ჩვენთვის სასწაულია, შურისა და სურვილის საგანი, ჩვენ მისკენ მივილტვით. ის მწვერვალზე აღმართული დროშაა, გვიჩვენებს, რომ ეს ჯერ კიდევ შესაძლებელია: ჩვენ შეიძლება გადავრჩეთ. 



ოთახში შეკრებილი ქალები ვითომ ჩურჩულებენ, მაგრამ ისე არიან აღელვებული, ლამის ხმამაღლა ლაპარაკი გამოსდით. 



– ეს ვინაა? – კითხულობს ერთი ჩემ უკან.

– უეინისა. არა, უორენისა.



– მეტიჩარა! – სისინებს ვიღაც და ეს სიმართლეა. ორსულ ქალს გარეთ გამოსვლასა და მაღაზიებში სიარულს არავინ აძალებს. მას მოდუნებული მუცლის კუნთების გამოსაცოცხლებლად ყოველდღიური სეირნობა აღარ სჭირდება. მხოლოდ იატაკზე ავარჯიშებენ, ძირითადად, სუნთქვაში. შეუძლია, შინ დარჩეს. მისთვის სახიფათოც კია გარეთ გასვლა, ალბათ, კართან გუშაგიც ელოდება. ის ახლა ახალ სიცოცხლეს დაატარებს და ესე იგი სიკვდილთან უფრო ახლოსაა, ამიტომაც განსაკუთრებული დაცვა სჭირდება. შეიძლება ეჭვიანობას ემსხვერპლოს, როგორც ამას წინათ მოხდა. ჩვენს დროში ყველა ბავშვი სასურველია, მაგრამ ყველასთვის – არა.



მაგრამ შეიძლება აქ წამოსვლა ორსულის ჭირვეულობაც იყოს. რაკი საქმე აქამდე მივიდა და მუცელი არ მოეშალა, ამ ახირებას აუსრულებენ. ან შეიძლება მოწამეა, მსხვერპლად დაბადებული, თავისი უპირატესობით სარგებლობა რომ არ შეუძლია. იგი თავს სწევს, რომ გარემოს თვალი მოავლოს და მე მის გამომეტყველებას ვიჭერ. ჩემ უკან მდგომი მართალი იყო. ის აქ სპექტაკლის სათამაშოდ მოვიდა, ბრწყინავს, ვარდისფრად ღუის, ყოველი წუთით ტკბება. 



– ჩუმად! – შემოგვძახის დახლთან მდგარი ოფიცერი და ჩვენ სკოლის მოსწავლეებივით ვიკმენდთ ხმას. 



მე და გლენისას რიგმა მოგვიწია. მცველებს ჩვენს ტალონებს ვუწვდით და ერთ-ერთს ნომრები კომპიუმთვლელში შეჰყავს, მეორე კი ნავაჭრს – რძესა და კვერცხს, გვაწვდის. ჩვენ მათ კალათაში ვალაგებთ და გარეთ გასვლისას გვერდს ვუქცევთ ფეხმძიმესა და მის მეწყვილეს, რომელიც ორსულის გვერდით მეტისმეტად აწოწილი და მიმჭკნარი ჩანს, როგორც ყველა ჩვენგანი. ფეხმძიმეს მუცელი უზარმაზარ ხილს მიაგავს, უშველებელს – ჩემი ბავშვობის დროინდელი სიტყვა მახსენდება. ხელები ზედ ისე ულაგია, თითქოს იცავს ან იქიდან სითბოსა და ძალას იღებს.



ჩავლისას პირდაპირ თვალებში მიყურებს და მე მას ვცნობ. „წითელ ცენტრში“ იყო ჩემთან ერთად, ერთ-ერთი გახლდათ დეიდა ლიდიას გოშიათაგან. მახსოვს, ვერ ვიტანდი. მაშინ მას ჯენინი ერქვა. ჯენინი მიყურებს და ტუჩის კუთხეებს კმაყოფილი ღიმილი უღრეცს. იგი წითელი მოსასხამის ქვეშ მიმალულ ჩემს ბრტყელ მუცელს დასცქერის. სახეს თავსაბურავი უფარავს. მხოლოდ მისიშუბლის ხაზსა და ცხვირის ვარდისფერ წვერს ვხედავ. 



მერე ჩვენ „ყოველ ხორციელში“ შევდივართ, რომლის ტრაფარეტიც ორ ჯაჭვზე მოკონწიალე ხის დიდრონი ღორის ბარკალი გახლავთ. აქ გრძელი რიგი არ გვხვდება: ხორცი ძვირია, მეთაურებიც კი ვერ ჭამენ ყოველდღე. თუმცაღა გლენისა სტეიკს ყიდულობს, თანაც ამ კვირაში მეორედ. მართებს უნდა მოვუყვე: მოსწონთ ასეთი რამეების მოსმენა. სხვების საოჯახო საქმეებში ცხვირის ჩაყოფა უყვართ; ასეთ წვრილმანებზე ჭორაობა სიამაყისა თუ უკმაყოფილების შეგრძნებას უჩენთ. 



მე ქათამს ვყიდულობ, საყასბოს ქაღალდში შეხვეულსა და ბაწრით შეკრულს. პლასტმასის ნივთებს ასე ხშირად ვეღარ წააწყდებით. მახსოვს, სუპერმარკეტიდან პროდუქტს პლასტმასის თეთრი კოლოფებით გვატანდნენ ხოლმე და მერე ისინი მთელ სახლში ეყარა. მე გადასაყრელად მენანებოდა და პირსაბანის ქვეშ ვტენიდი. თანდათან იმდენი გროვდებოდა, რომ როგორც კი სამზარეულოს კარადას გამოვაღებდი, გადმოცვივდებოდა და იატაკზე იფანტებოდა. ლუკი ამაზე სულ ბუზღუნებდა, დროდადრო კი ხელს მოუსვამდა და ყველას ყრიდა. ხომ შეიძლება ერთ დღესაც ერთ-ერთი თავზე ჩამოიმხოს, მეუბნებოდა უკმაყოფილოდ, ხომ იცი, ბავშვები თამაშისას რას აღარ იპოვიან ხოლმე. არ იზამს, ვეტყოდი მე, ჩვენი გოგო უკვე დიდია (ანდა: „ძალიან ჭკვიანი“, ანდა: „ძალიან იღბლიანი“). მაგრამ შიშისაგან ტანში მცრიდა და საკუთარი უდარდელობა მაძრწუნებდა. მართლაც ბევრ რამეს ვეკიდებოდი უდიერად. იმ დროს ბედისწერის მჯეროდა. სულ ზემო თაროზე შევინახავ, ვეტყოდი მერე. სულაც გადაყარე, შემომეპასუხებოდა, მაინც არ ვიყენებთ. ნაგვისთვის გამოდგება, ჩემსას არ ვიშლიდი. ის კი მეტყოდა… 



ოღონდ ახლა და აქ არა – ამდენი თვალი მიყურებს. ვტრიალდები და მაღაზიის ლაპლაპა შუშაზე ჩემს სილუეტს ვხედავ. შემდეგ გარეთ გავდივართ, ქუჩაში. 



უცნობების ჯგუფი გვიახლოვდება. ტურისტები არიან, ეტყობა, იაპონიიდან. ალბათ, საქმიანი დელეგაციაა, რომელიც ისტორიული ადგილების მოსანახულებლად ან ადგილობრივი კოლორიტის შესაგრძნობად გამოსულა ქალაქში. ჩია ტანისანი არიან და მოწესრიგებულები; ყველას თავ-თავისი ფოტოაპარატი აქვს და ყველა იღიმება. ისინი მიდამოს ათვალიერებენ, თვალებგაბრწყინებულები, გულწითელა ჩიტებივით ცალ მხარეს თავშემართულები. მათი მეტისმეტი მხიარულება გამომწვევია და თვალს ვერ ვაშორებ. დიდი ხანია, არ მინახავს ასე მოკლეკაბიანი ქალები. ქვედაბოლოები ოდნავ ჩამოსცილებია მუხლებს და მათგან ჩამოზრდილა გამჭვირვალე წინდებში ლამაზად გამოკვართული, ურცხვი წვივები; მაღალქუსლიანი ფეხსაცმლის თასმა სრულყოფილი საწამებელი იარაღივით შემოჰკვრია ტერფს. ქალები დაბარბაცებენ თავიანთი ქუსლწაწვეტებული ფეხსაცმელებით, თითქოს ოჩოფეხებზე იდგნენ; ხერხემალი წელთან შეზნექიათ და უკანალი უფრო გამობზეკილი უჩანთ. თავშიშველები არიან დასექსუალური შავი თმა თვალს იტაცებს. მათ ნოტიო ბაგეებზე წითლად შემოვლებული პომადა ძველ დროს სააბაზანოს კედელზე მიჯღაბნილ წარწერებს მახსენებს.



ვჩერდები. გლენისაც ანელებს ნაბიჯს: ვერც ის აშორებს თვალს ამ ქალებს. მონუსხული ვართ, მაგრამ თან ცხვირს ვიბზუებთ. ისინი ლამის შიშვლები გვეჩვენებიან. დიდი დრო არ დაგვჭირვებია, რომ ასეთ საკითხებზე შეხედულება შეგვცვლოდა.



მაშინვე მახსენდება, რომ მეც ასე მეცვა ხოლმე. ეს თავისუფლება იყო. ამას ხალხი ვესტერნიზაციას უწოდებდა. 



იაპონელი ტურისტები ჩვენკენ ჟღურტულით მოდიან და ჩვენ თავის მიბრუნებას ვერ ვასწრებთ – ისინი ჩვენს სახეებს ხედავენ.



თარჯიმანი ახლავთ, ოფიციალური ლურჯი პიჯაკი აცვია და წითლად დაწინწკლული ჰალსტუხი უკეთია, თვალის ფორმის ფრთიანი ქინძისთავით დამაგრებული. იგი ერთი ნაბიჯით უსწრებს ჯგუფს და წინ გვეღობება. ტურისტები მის უკან გროვდებიან. ერთ-ერთი ფოტოაპარატს იმარჯვებს.



– უკაცრავად, – მოგვმართავს თარჯიმანი თავაზიანად, – მისცემთ ნებას ჩვენს სტუმრებს, რომ სურათი გადაგიღონ?



მე ტროტუარს ჩავცქერი და უარის ნიშნად თავს ვიქნევ. ისინი მხოლოდ ჩემს თეთრ თავსაბურავს და სახის ნაწილს – ნიკაპსა და ქვედა ტუჩს ხედავენ. თვალებს – ვერა. ვიცი, სჯობს, თარჯიმანს მზერა არ გავუსწორო. მათი უმეტესობა თვალია, ყოველ შემთხვევაში, ასე ამბობენ.



ისიც ვიცი, რომ თანხმობას ამ შემთხვევაში უარი სჯობს. 



– მოკრძალებული ადამიანი უჩინარია, – ამბობდა დეიდა ლიდია, – ნუ დაგავიწყდებათ ეს. გხედავდნენ, ნიშნავს, იყოთ ხელმისაწვდომი, – ხმა უკანკალებდა, – თქვენ კი, გოგონებო, მიუწვდომლები უნდა იყოთ. 



იგი გოგონებს გვეძახდა. 



ჩემ გვერდით მდგარი გლენისაც დუმს და წითელხელთათმნიან ხელებს სახელოებში მალავს.



თარჯიმანი ჯგუფისაკენ ბრუნდება, მისი ხმა ნაწყვეტ-ნაწყვეტად აღწევს ჩემამდე. ვხვდები, რას ეუბნება სტუმრებს. მსმენია ეგ ზღაპარი. ამბობს, რომ აქ ქალებს სხვა წეს-ჩვეულებები აქვთ, რომ ისინი მათთვის ფოტოაპარატის მიშვერას ძალადობად აღიქვამენ. 



მე ტროტუარს ჩავცქერი, თავდახრილი, მოჯადოებულივით დავშტერებივარ ქალების ფეხებს. ერთ-ერთს ღია სანდლები აცვია, ფეხის ფრჩხილებზე ვარდისფერი ლაქი წაუსვამს. მახსენდება, როგორი სუნი აქვს ფრჩხილების ლაქს, როგორ ანაოჭდება, თუკი ნაჩქარევად გადაუსვამ მეორე ფენას, როგორ შემოეტმასნება აბრეშუმის წინდა კანს, რას იგრძნობს ფეხის თითები, როცა მთელი სხეულის სიმძიმე ფეხსაცმლის ღია ნაწილისაკენ უბიძგებს. სანდლებიანი ქალი ხან ერთ ფეხს ეყრდნობა, ხან – მეორეს. ისე შევიგრძნობ მის ფეხსაცმელს, თითქოს მე მეცვას. ფრჩხილების ლაქის სუნი მადას აღმიძრავს. 



– უკაცრავად, – თარჯიმანი კვლავ ცდილობს ჩემი ყურადღების მიპყრობას. მე თავის ქნევით ვანიშნებ, რომ ვუსმენ.

– გეკითხებიან, ბედნიერი თუ ხართო, – მეუბნება იგი. მათი ცნობისმოყვარეობა არ მიკვირს. „ბედნიერები არიან? ნუთუ შეიძლება ესენი ბედნიერები იყვნენ?“ ვგრძნობ, როგორ გვჭამენ ანთებული შავი თვალებით, როგორ იხრებიან წინ, ჩვენს პასუხს რომ ყური მოჰკრან, განსაკუთრებით – ქალები, თუმცა, კაცებიც. ჩვენ მათთვის აკრძალული ხილი ვართ და ჩვენი იდუმალება მათ სულს უფორიაქებს. 



გლენისა არაფერს ამბობს. სიჩუმე ისადგურებს. მაგრამ ზოგჯერ დუმილი უფრო საშიშია. 



– დიახ, ძალიან ბედნიერები ვართ, – ვჩურჩულებ მე. რამე ხომ უნდა ვუპასუხო, ჰოდა, აბა, სხვა რა ვთქვა?



გავცდით იმ კვარტალს, სადაც ხორცის მაღაზიაა. გლენისა ჩერდება, თითქოს ვერ წყვეტს, საით წავიდეს. ჩვენი ასარჩევია – შეგვიძლია იმავე ქუჩებით გავბრუნდეთ უკან, რომლითაც მოვედით ან შემოვლითი გზა ვამჯობინოთ, თუმცა, ორივემ ვიცით, საითაც გავწევთ, რადგან სხვანაირად არასდროს მოვქცეულვართ. 



– მინდა, ჩემს ეკლესიას შევავლო თვალი, – ამბობეს გლენისა დიდი ღვთისმოსავივით. 

– კეთილი, – ვპასუხობ მე, თუმცაღა ვიცი, რომ თავის ნამდვილ განზრახვას მიმალავს. 



მივაბიჯებთ, აუჩქარებლად. მზე თვალს მიჰფარვია. ცაზე თეთრი ფუმფულა ღრუბლები მოჩანს, აი, ისეთი, თავმოჭრილ ბატკნებს რომ ჰგვანან ხოლმე. ამ ჩვენი ჩამოფხატული თავსაბურავებით ძნელია ზემოთ ახედვა, ცის ან სხვა რამის მთლიანად დანახვა, მაგრამ ჩვენ მაინც ვახერხებთ – წამებში თავს სწრაფად ვწევთ ზემოთ-ქვემოთ, ვაბრუნებთ იქით-აქეთ და უკან. შევეჩვიეთ სამყაროს თვალისმოკვრით აღქმას. 



თუკი გზას მარჯვნივ გაუყვები, მიადგები ქუჩას, რომელიც მდინარისაკენ ჩაგიძღვება. აქ ნავმისადგომია, სადაც ოდესღაც ოჩხრომელები იდგა და რამდენიმე ხიდიცაა გადებული; ხეები, ამწვანებული სანაპიროები, სადაც შეგეძლო ჩამომჯდარიყავი, წყლისთვის გეცქირა და შიშველი ახალგაზრდაკაცებიც შეგეთვალიერებინა. მათი ნიჩბები მზის შუქზე ბრწყინავდა, პატრონები კი გამარჯვებისთვის იბრძოდნენ. მდინარისკენ მიმავალ გზაზე ძველი სტუდენტური საცხოვრებლებია, ახლა უკვე სხვა საქმისთვის რომ იყენებენ. მათი ზღაპრული კოშკურები თეთრად, ოქროსფრად და ლურჯად არის მოხატული. როდესაც წარსულს ვიხსენებთ, მუდამ ყველაზე მშვენიერი წუთები გვიდგება თვალწინ. გვინდა დავიჯეროთ, რომ ყველაფერი მართლა ლამაზი იყო. 



ფეხბურთის მოედანიც იმ მხარესაა. ახლა იქ კაცების სალხინებელს აწყობენ და ფეხბურთს თამაშობენ. კაცებისთვის ფეხბურთი ნებადართულია. 



მე აღარ დავდივარ მდინარეზე, აღარც ხიდებზე გადავდივარ და აღარც მეტროში ჩავდივარ, არადა, სადგური აქვეა. ამის უფლება აღარ გვაქვს, ყველგან გუშაგები დგანან და არ გვიშვებენ, თუმცა, ოფიციალური მიზეზი, რატომ გვეკრძალება ამ კიბის ჩავლა, მდინარის ქვეშ გამავალ მატარებელში ჩაჯდომა და ქალაქის ცენტრში ამოსვლა, არ უთქვამთ. კაცმა რომ თქვას, რატომ უნდა მოგვინდეს იქ წასვლა? ალბათ, კარგი არაფრისთვის და ამას ისინიც ხვდებიან. 



ეკლესია მომცროა, ერთ-ერთი უძველესი, ასობით წლის წინ აღმართული. აქ წირვა აღარ აღევლინება, მუზეუმად ქცეულა. შიგნით შესული ტილოებზე გრძელ და მუქკაბიან, თეთჩაჩიან ქალებსა და პატიოსანი იერის შავტანსაცმლიან, გაუცინარ კაცებს დაინახავ, ჩვენს წინაპრებს. შესვლა უფასოა. 



შიგნით არ შევდივართ, ბილიკზე ვდგავართ და ეკლესიის ეზოს გავცქერით. ისევ შემორჩენილა საფლავის ქვები, ქარისა თუ წვიმისაგან შელახული, სიძველისაგან გამოფიტული, ზედ გამოსახული თავის ქალითა და გადაჯვარედინებული ძვლებით და წარწერით – მემენტო მორი; სევდიანი ანგელოზებით და ფრთიანი ქვიშის საათებით, რომლებიც გვახსენებს, რომ მოკვდავთა წუთები დათვლილია. ამ სანახაობას ახალმა საუკუნემ ფერფლის ურნები და მტირალი ტირიფები დაუმატა.



თუმცა, აქაურობას ტირიფები არ უხდება. სასაფლაოს ბინადართ შეურაცხყოფენ კიდეც თავიანთი სიახლით. 



გლენისას თავი მლოცველივით დაუხრია. მუდამ ასე იქცევა. „იქნებ, მასაც ვიღაც ჰყავს წასული, – ვფიქრობ მე, – ძალიან ახლობელი, მამაკაცი ან ბავშვი“. მაგრამ არ მჯერა. მგონია, რომ გლენისა ყველაფერს მოსაჩვენებლად აკეთებს. მუდამ თვალ



მაგრამ მეც მასავით უნდა ვითამაშო. მაშ, რა ვქნა?



მერე ეკლესიას ზურგს ვაქცევთ და იმას ვუყურებთ, სინამდვილეში რის სანახავადაც მოვედით – კედელს.



კედელიც ასობით წლისაა, ან ას წლამდე მაინც. ტროტუარების მსგავსად, ისიც წითელი აგურისაა და სისადავის მიუხედავად, ოდესღაც ლამაზი იქნებოდა. ახლა ალაყაფის კართან გუშაგები დგანან, ლითონის ბოძებზე ახალი, უშნო პროჟექტორებია აჩოჩხილი, კედლისთვის ქვემოთ მავთულხლართი შემოუვლიათ, ზემოდან კი მინის ნატეხები ჩაუდუღაბებიათ. 



ამ ჭიშკარში ნებით არავინ შედის. უსაფრთხოების ზომები მათ წინააღმდეგ მოუფიქრებიათ, ვინც იქიდან გამოსვლას ცდილობს, თუმცა, ვინმემ კედლამდე რომც მოაღწიოს, მიეკარება თუ არა, ელექტრონული განგაშის სისტემა თავდახსნის გზას მყისვე მოუჭრის. 



მთავარ კარიბჭესთან ექვსი ახალი სხეულია ჩამოკიდებული, ხელები მკერდთან აქვთ შეკრული, თავებზე ჩამოცმული თეთრი ტომრები მხრებთან ასჩეჩვიათ. ამ დილით ისინი ჯერ ისევ კაცების სალხინებლის მონაწილენი იქნებოდნენ. ზარების ხმა არ გამიგონია. ალბათ, შევეჩვიე. 



ვჩერდებით, თითქოს ვიღაცამ გვანიშნა. ვდგავართ და გვამებს შევცქერით – ისინი ხომ სწორედ იმიტომ კიდია აქ, რომ გამვლელ- გამომვლელმა დაინახოს. ზოგჯერ შეიძლება რამდენიმე დღეც ეკიდოს, სანამ ახალი პარტია გამოჩნდება, ბევრმა ადამიანმა რომ ნახოს. 



ისინი კაუჭებზე ჩამოუკიდიათ, აგურებს შორის სპეციალურად ამისთვის დატანებულ კაუჭებზე. ზოგი ცარიელია და უხელოთა პროთეზს ჰგავს. ანდა ამოტრიალებულსა და გვერდულად გახიდულ კითხვის ნიშანს. 



ყველაფერზე საშინელი გვამების თავებზე ჩამოცმული ტომრებია, უარესი, ვიდრე მათი სახეები იქნებოდა. ამ ტომრების გამო ცხედრები თოჯინებს ემსგავსებიან, რომლებზეც სახეები ჯერაც არ მიუხატავთ; ან საფრთხობელებს. თუმცა, არიან კიდეც საფრთხობელები – მათი დანიშნულებაც ხომ ხალხის შეშინებაა. თითქოს ეს ტომრები რაღაც მასით – ფქვილით თუ ცომით, არის ამოტენილი. მათ შიგნით აშკარად იკვეთება ჩაქინდრული თავების კონტურები, რომლებსაც გრავიტაცია ქვემოთ ეზიდება და რომლებიც, სიცოცხლეწართმეულნი, ზემოთ ვეღარასდროს აიწევიან. ეს თავები კი არა, ნულებია. 



თუმცა, თუ ჩვენსავით დიდხანს და თვალმოუშორებლად მიაჩერდებით, თეთრი საფარველის ქვეშ რუხი აჩრდილების მსგავსი სახის ნაკვთების კონტურების გარჩევასაც შეძლებთ. ეს თოვლის კაცების თავებია, ნახშირისთვალებიანი და სტაფილოსცხვირებიანი თოვლის კაცების. და ეს თავები, სადაცაა, ჩამოდნება.

 



მაგრამ ერთ-ერთ ტომარას სისხლი სცხია, რომელსაც თეთრ ქსოვილში ზუსტად იქ გამოუჟონავს, სადაც გვამს პირი უნდა ჰქონდეს. მისი ახალი ტუჩებია, პატარა, წითელი, თითქოს სქელი ფუნჯით საბავშვო ბაღის აღსაზრდელის დახატული. ბავშვები ხომ ასე აღიქვამენ ღიმილს. სწორედ ამსისხლიან ღიმილს ვერ ვაშორებთ მზერას. არა, ესენი სულაც არ ჰგვანან თოვლის კაცებს. 

 



ამ კაცებს თეთრი ხალათები აცვიათ, როგორიც ექიმებს ანდა ძველი დროის მეცნიერებს. აქ ყველა ხელობის ადამიანებს კიდებენ, მაგრამ, როგორც ჩანს, ამ დილით ექიმებსა და მეცნიერებს ჩამოუარეს. თითოეულს ყელზე ტრანსპარანტი კიდია, რომელიც გვაუწყებს დასჯის მიზეზს: „ჩანასახის მოსპობა“. ესე იგი ისინი ნამდვილად ექიმები იყვნენ, ოღონდ მაშინ, როცა ასეთი რაღაცები კანონიერად ხდებოდა. მათ ხუმრობით „ანგელოზთა რიგის შემავსებლებს“ ეძახდნენ; თუ მეშლება? ახლა კი ისინი ზემოთ ქანაობენ, ალბათ, საავადმყოფოს არქივებში ამოქექილი ინფორმაციის გამო, მაგრამ ამგვარი ჩანაწერები ხომ ყველა საავადმყოფოში გაანადგურეს! უფრო სარწმუნოა, რომ ინფორმატორმა აცნობათ, რაც მოხდა. ყოფილი მედდა იქნებოდა, შეიძლება – ორიც, რადგან ერთი ქალის ჩვენება, კარგა ხანია, მტკიცებულებად აღარ ითვლება; ან სხვა ექიმი, რომელმაც საკუთარი ტყავის გადარჩენა სცადა. იქნებ რომელიღაც ბრალდებულმა მტერი გაიყოლა საიქიოს, ან სასოწარკვეთილმა თავის გადასარჩენად ვინმე ალალბედზე არჩეული გაწირა. თუმცა, ინფორმატორს ხშირად მაინც არაფერი შველის. 



ეს ადამიანები, ჩაგვაგონებდნენ ჩვენ, ისეთივე დამნაშავეები არიან, როგორიც დეზერტირები. მერე რა, რომ მათ თავის დროზე კანონი არ დაურღვევიათ: მათი დანაშაული რეტროაქტიურია. საზარელი საქციელი ჩაიდინეს და სამაგალითოდ უნდა დაისაჯონ. თუმცა, მაგალითი საჭირო აღარც არის: დღეს არც ერთი საღ გონებაზე მყოფი ქალი არ მოიშორებს ნაყოფს, რაკი გაუმართლა და მის სხეულში სიცოცხლე ჩაისახა. 



ჩვენ ამ სხეულების მიმართ სიძულვილი და ზიზღი უნდა ვიგრძნოთ, მაგრამ მე ამას არ ვგრძნობ. კედელზე გადმოკიდებული გვამები დროში მოგზაურები არიან, ანაქრონიზმები. ისინი აქ წარსულიდან მოვიდნენ. 



ჩემთვის არც ერთი მათგანი არაფერს ნიშნავს. ვგრძნობ, რომ არაფერი უნდა ვიგრძნო. ეს არის და ეს. შვებასაც კი განვიცდი, რომ ამ კაცთაგან არც ერთი ლუკი არ არის. ლუკი ექიმი არ იყო. არ არის.



მე ისევ იმ წითელ ღიმილს შევჩერებივარ. ზუსტად ამ ფერის ტიტები ამოწვერილა სერენა ჯოის ბაღში, ყვავილების კვლების თავსა და ბოლოში. ფერის გარდა სისხლსა და ტიტებს არაფერი აქვთ საერთო. ტიტები სისხლიანი ყვავილები არ არიან, წითელი ღიმილსაც არაფერი მიუგავს ტიტას. ტიტა არ განასახიერებს რწმენის დაკარგვას ადამიანის ჩამოხრჩობის გამო და პირიქით. ყველა ნივთს თავისი ადგილი და დანიშნულება აქვს. სწორედ ამგვარ, თავიანთ ადგილებმიჩენილ საგნებს შორის მიწევს გზის გაკვლევა ყოველდღე დიდი შემართებით. გზის პოვნა დიდ ძალისხმევად მიჯდება, მაგრამ მაინც უნდა შევძლო. უნდა მოვახერხო, ჩემმა გონებამ ყველაფერს ზუსტი სახელი დაარქვას. 



ვგრძნობ, როგორ თრთის ჩემ გვერდით მდგარი ქალი. ნუთუ ტირის? ან იქნებ ფიქრობს, რომ ასე ჩემზე შთაბეჭდილებას მოახდენს? ამას ვერასოდეს გავიგებ. უნებურად ხელებს ვმუშტავ და კალათის სახელურს ვბღუჯავ. არაფრის დათმობას არ ვაპირებ. არ დაგავიწყდეთ, გვეუბნებოდა დეიდა ლიდია, რომ ჩვეულება რჯულზე უმტკიცესია. შეიძლება რაღაც ამწუთს არ გეჩვენებოდეს ჩვეულებრივად, მაგრამ დროთა განმავლობაში შეეგუები, შეეჩვევი. 




ფავორიტებში დამატება
0
136 ნახვა
0 მოწონება & 0 არმოწონება
კომენტარი არ არის დაწერილი